عفت کلام در قرآن صفحه 48

انّا مَعاشِرَ الانْبیاءِ اُمِرنا أن نُکَلِّمَ الناسَ عَلی قَدْرِ عُقولِهِمِ.(1)

ما گروه پیامبران مأمور شده ایم که با مردم به اندازه عقل و فهمشان سخن بگوییم.

از جلوه های ادب پیامبران، گفت و گوی آنان با کافران در ابتدای تبلیغشان است؛ هر چه کافران بر ناسزاگویی و بی شرمی خود می افزودند، آنان بر عفت کلام و ادب گفتارشان همت می گماردند. آنان نه تنها خود را به رعایت ادب در گفتار ملزم می کردند، مأمور بودند پیروانشان را نیز به آن گونه رفتار سفارش کنند.

وَ قُلْ لِعِبادی یَقُولُوا الَتی هِی اَحْسَنُ اِنَّ الْشَیْطانَ یَنْزَغُ بَیْنَهُمْ اِنّ الشَّیْطانَ کانَ لِلاِنْسانِ عَدُوّا مُبینا. (اسراء: 53)

به بندگانم بگو: سخنی بگویند که بهترین باشد! چرا که شیطان (با سخنان ناموزون) میان آن ها فتنه و فساد می کند؛ همیشه شیطان دشمن آشکاری برای انسان بوده است!

«قول احسن» سخنی است که بر ادب آراسته باشد و از خشونت در گفتار و ناسزاگویی و دشنام دور باشد. گویا پیش از هجرت رسول اکرم صلی الله علیه و آله وسلم برخی از مسلمانان با مشرکان مواجه می شدند و در گفت و گو با آنان، سخنان خشونت آمیزی به زبان می آوردند؛ برای مثال می گفتند که شما اهل آتش هستید و ما مؤمنان به برکت رسول خدا صلی الله علیه و آله وسلم اهل بهشتیم. همین سبب می شد که مشرکان علیه مسلمانان، بیش تر دشمنی کنند و گاه به پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله وسلم بی ادبی کرده، او را مردی جادو شده بخوانند. یا قرآن و معارفی را که درباره مبدأ و معاد بود، مورد استهزاء قرار می دادند. از این رو، خداوند به رسول گرامی اش دستور می دهد که