عفت کلام در قرآن صفحه 86

می گویند: «ما با شماییم! ما تنها (آن ها را) مسخره می کنیم!» خداوند آنان را استهزا می کند؛ و آن ها را در طغیان شان نگه می دارد، تا سرگردان شوند.

تفسیر «اللّه یستهزی ء بهم»

تفسیر «اللّه یستهزی ء بهم»

در تأویل این بخش آیه که می فرماید «خداوند آن ها را مسخره می کند»،(1) مفسران چند گونه بیان دارند:

1. معنی «اللّه یستهزی بهم» این است که خداوند آنان را به خاطر مسخره کردنشان جزا و کیفر می دهد. هم چنان که عرب، جزا و کیفر کاری را به اسم آن نام می برد؛ مثل آن چه در آیه «وَ جَزاءُ سَیِّئَهٍ سَیِّئَهٌ مِثْلُها» (شوری: 40) آمده است. یا در حدیثی می خوانیم:

اللهمَّ اِنَّ فُلانا هَجانی وَ هُوَ یَعْلَمُ أَنی لَسْتُ بِشاعِرٍ فَاهْجُهُ، اللهمَّ والْعَنْهُ عَدَدَ ما هَجانی؛(2)

خدایا! فلان شخص مرا هجو نمود در حالی که می دانست من شاعر نیستم پس او را هجو کن. خدایا! او را به تعداد هجوهایی که نموده است لعنت کن.

منظور از این که خدایا او را هجو کن، یعنی او را در برابر هجوی که می کند، کیفر ده و عقاب کن.

2. ضرر و زیان استهزایی که آنان به مؤمنان می رسانند، در واقع به خودشان بر می گردد بدون این که مؤمنان زیان ببینند؛ زیرا خداوند به آن ها مهلت می دهد و آنان کم کم و با دوام یافتن این کار، زمینه های هلاکت خود را فراهم می کنند. در عوض بر صبر مؤمنان افزوده می شود و زمینه رهایی از عذاب برای آنان فراهم می شود.