رابطه علم و دین در غرب صفحه 36

گالیله گاه در برخورد با نظریه های مخالفانش آن ها را مسخره می کرد. در حالی که اکنون پس از گذشت چند قرن برای ما روشن شده که در برخی از موارد حق با مخالفانش بوده است. برای مثال پاپ اوربانوس می گفت:

عملی بودن یک فرضیه الزاماً مؤید صحت آن نیست؛ زیرا ممکن است برای این موضوع که خداوند متعال چگونه پدیده مورد بحث را به وجود آورده است، تعبیرات دیگری وجود داشته باشد. (1)

گالیله، اوربانوس را مورد تمسخر قرار داد (2) و سخنش را نپذیرفت؛ در حالی که امروزه دانشمندان، نظریه های علمی را «ابطال پذیر» می دانند. بدین سبب، وقتی در نظریه ای موارد نقض پیدا می شود و باطل می شد، تا وقتی نظریۀ بهتری جانشین آن نگردد،از دایرۀ علم بیرون نمی رود. حتی گاه برخی از نظریه های علمی باطل شده نیز، بدان دلیل که کاربرد علمی دارد و نظریۀ کامل تری به جایش نشسته، مورد استفاده قرار می گیرند. برای مثال موارد نقض نظریۀ انبساط اجسام در حرارت، شناخته شده است؛ ولی هنوز آن را از دایرۀ علم برون نیفکنده اند. (3)

1- (1) . همان، ص 645
2- (2) . همان
3- (3) . پوپر، کارل ریموند: منطق اکتشافات علمی، نیز بریان مگی: پوپر.