رابطه علم و دین در غرب صفحه 68

چنان که پیداست آقای راسل در این جا نظر شخصی پولس را دین شمرده است. مطلبی که در ملحقات انجیل دیده می شود و حتی در متن اصلی تورات و انجیل نیز نیامده است.

پژوهش گر علوم تجربی باید به مطالب قطعی دین استناد جوید تا از بروز این برخوردها جلوگیری شود.

2. قطعی و واقع نما پنداشتن نظریه های علمی و اصرار در تحمیل آن ها بر دین

نظریه های علمی از دیرباز سرنوشت علم را ورق زده است. تا قرن ها گمان می رفت که این نظریه ها بیانگر واقعیت هستند و هنگامی که یک نظریه با شواهد تجربی یا دلایل ریاضی همراه می شد آن را تغییر ناپذیر می دانستند. پس از سدۀ هیجدهم و ظهور شکاکیت هیوم (1) (1711 - 1776) و مقولات کانت (2)(1724 - 1804 م)، این باور که هیچ یک از دست آوردهای فکر بشر به طور کامل واقع نما نیست و ذهن انسان اموری مانند زمان و مکان را به داده های حسی می افزاید، مورد پذیرش فرهیختگان قرار گرفت؛ ولی هنوز چنان می پنداشتند که قانون های ثابت شدۀ علمی حاکم بر نظام طبیعت وجود دارد.

در نیمۀ دوم قرن بیستم، با ظهور نظریه های جدید (3) دریافتند که

1- (1) . Hume.
2- (2) . kant. برگزیده افکار راسل، صص 128 - 129
3- (3) . برای توضیح بیشتر ر .ک: منطق اکتشافات علمی، برایان مگی: پوپر برایان مگی.