رابطه علم و دین در غرب صفحه 99

علمی نیز ابعاد و احتمال های گوناگون مورد توجه قرار گیرد. عدم تحقق این پدیده در جهان امروز سبب شد تا راسل بگوید:

اشکال گوناگون دستورات اخلاقی که بر مبنای «تابو» (1) استوار است، خیلی بیشتر از آنچه بعضی از مردم تصور می کنند در زندگی اجتماعات متمدن وارد شده است. فیثاغورث حبوبات را تحریم می کرد... هندوها از شنیدن این که کسی به گوش گاو لب بزند به خود می لرزند. مسلمانان و یهودی ها ... گوشت خوک را کثیف می دانند. سن اگوستین، میسیون مذهبی انگلستان، زمانی به پاپ گریگوری کبیر نوشت: آیا کسانی که شب قبل با همسران خود هم خوابگی کرده اند، می توانند به کلیسا بیایند؟

او در جواب گفت: تنها کسانی که بعد از هم خوابگی غسل کرده باشند، مجاز بدین کارند. (2)

بی تردید اگر حکمت و اسرار علمی و بهداشتی احکامی چون غسل جنابت و حرمت گوشت خوک برای آقای راسل توضیح داده