معرفت نبی و امام صفحه 116

2) در ارتباط با خود

پیامبران صلوات الله علیهم کوشیدهاند تا با ارائه خودشناسی عمیق و جامع، انسانها را از خواب غفلت بیدار کرده به خود آورند و حقیقت آنها را به آنان تفهیم نموده و از این بینش و آگاهی در جهت اصلاح حرکتهای آنان در طول زندگی بهره برند؛ با هشدارهایی از قبیل :

«وَ فِی أَنْفُسِکُمْ أَفَلا تُبْصِرُونَ» (1)

و در خودتان [آیاتی است برای یقین دارندگان]. آیا نمی بینید؟!

«بَلِ الاِنْسَانُ عَلی نَفْسِهِ بَصِیرَهٌ وَ لَوْ أَلْقَی مَعَاذِیرَهُ» (2)

بلکه انسان به خودش آگاه است اگر عذرها را کنار نهد.

«یَا أَیُهَّا الاِنْسانُ مَا غَّرَکَ بِرَبَّکَ الْکَرِیمِ» (3)

ای انسان، چه چیز تو را نسبت به پروردگار کریمت مغرور ساخته است؟

این هشدارها و ده ها نمونه دیگر از همین قبیل همه در این راستاست که انسان رابه خود بیاورد. و این کوشش از سوی پیامبران الهی عمدتاً برای آن است که :

اوّلاً: به انسانها شناختی عمیق و صحیح از خودشان بدهند. توانشان را ارزیابی کرده و نقاط ضعفشان را یادآور شوند.

ثانیاً: به او توان برداشت و تلقّی و درک صحیحی از دنیا بدهند. آن را به عنوان گذرگاه به وی معرّفی نموده، از وابستگی و طول امل برحذر دارند.

ثالثاً: برای وی شناختی عمیق و درست از آخرت به عنوان اقامتگاه و محلّ حسابرسی و نتیجهگیری، به دست دهند.

روشن است که تلقّی صحیح از این سه موضوع می تواند انسان را در حالت توازن و تعادل و تلاش و سرانجام بهرهوری و آرامش در جریان حیات دنیوی و اخروی خویش قرار دهد.

خودشناسی از جهت دیگری هم در این زمینه قابل بررسی و تحقیق است و آن اینکه :

1- . الذاریات (51)/21.
2- . القیامه(74)/14 و 15.
3- . الانفطار(82)/6.