معرفت نبی و امام صفحه 122

پس تبلیغ کار اصلی پیامبران را تشکیل می دهد که خود در دو شاخه علمی و عملی خلاصه می شود :

تبلیغ علمی

در بررسی علمی روی قرآن سرفصلهای موضوع تبلیغ علمی را می توان در موارد زیر خلاصه کرد :

1. توحید و معاد

2. رسالت پیامبران پیشین و سرنوشت امّتهای آنها.

3. پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلّم و بحثهای توحیدی و جدال با مشرکین

4. مواجهه و برخورد پیامبر صلی الله علیه و آله و سلّم با طوایف مختلف مردم.

5. جهاد و امر به معروف و نهی از منکر.

6. احکام، اعمّ از اخلاقی و فقهی، ارشادی و مولوی.

با کمی دقّت در این سرفصلها با الهام از قرآن آگاهی از عملکرد پیامبر صلی الله علیه و آله و سلّم می توان اولویّتهایی را به دست آورد که تعیین کننده خط مشی علمی در تبلیغ می باشد. یعنی آنجا که هنوز بنیان عقاید در دلها استوار نگشته، سخن از احکام گفتن کاری ناصواب است. البتّه منظور از احکام در اینجا احکام مولوی تعبّدی است که فرع بر اعتقاد به خدا و نبوّت و معاد است، نه احکامی که عقل به تنهایی و بدون نیاز به چیزی آنها را درک می کند. در این موارد کار انبیا ارشاد و تذکّر به حکم عقل است و هیچ لزومی ندارد که این ارشاد و تذکّر پیش از تذکّر به توحید باشد یا بعد از آن یا همراه با آن. ولی احکام مولوی تعبّدی نه تنها بعد از استواری عقاید مطرح شده است، بلکه در همه آنها رعایت زمان و مکان و حال مردم شده وبه تدریج و به مرور زمان و گذشت ایّام یکی پس از دیگری به آنها ابلاغ شده است.