معرفت نبی و امام صفحه 240

3) نفی امامت ظالم

اشاره

یکی دیگر از ادلّه عصمت امام این است که خدای تعالی می فرماید :

«قالَ اِنّی جاعِلُکَ لِلّناسِ اِماماً قالَ وَ مِنْ ذُرَّیَتِی قَالَ لا یَنَالُ عَهْدِی الظّالِمینَ (1) ».

خدای تعالی گفت: همانا من تو را بر مردم امام قرار دادم. گفت: و از دودمان من؟ فرمود: عهد من بر ستمکاران نمی رسد.

در این آیه شریفه خدای تعالی کسی را که مرتکب ستمی شود امامت را از او نفی کرده است. امام رضا علیه السلام در تفسیر این آیه می فرماید :

فَأَبْطَلَتْ هَذهِ الآیَهُ اِمامَهَ کُلِّ ظالِمٍ اِلَی یَومَ القِیامَهِ وَ صارَتْ فِی الصَّفْوَهِ (2) .

این آیه امامت هر ستمکاری را تا قیامت باطل کرده است و امامت تنها در برگزیدگان قرار یافته است.

می دانیم که ظلم و ستم انواع مختلف دارد و آیه کریمه به اطلاق هر نوع ظلم و ستمی را مانع امامت می داند. و یکی از ستمهای بزرگ ستم به خدای تعالی است. کسی که عبودیّت و بندگی او رابه جا نمی آورد و بندگی او را رها کرده دیگری را بندگی می کند و عبادت او را گذاشته به عبادت بندگان او پرداخته است، در حقّ او ستم کرده است. خدای تعالی از جمله وصایا و مواعظ لقمان به فرزندش را به این صورت بیان می کند :

یَا بُنَیَّ لاَ تُشْرِکْ بِالله اِنَّ الشِّرْک لَظُلْمٌ عَظیمٌ» (3) .

پسرم چیزی را شریک برای خدا قرار مده. همانا شرک ستمی بزرگ است.

شرک در حقّ خدای سبحان صور مختلفی دارد :

الف: شرک در توحید

اعمّ از توحید در ذات و صفات مانند شرک در ربوبیّت و خالقیّت و رازقیّت و...

ب: شرک در عبادت

یعنی بنده خدا در عبادت خدا کسی دیگر را شریک خدا قرار

1- . بقره(2)/124.
2- . الکافی1/199.
3- . لقمان(31)/13.