معرفت نبی و امام صفحه 260

پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم در میان مردم بود، آنان از رهبری دانا و آگاه و متّقی و هدایتگر و متخلّق به مکارم اخلاق برخوردار بودند. او رهبری الهی بود که مردم را با خدا آشنا می کرد و شایستگی و برتری اشخاص را به علم دانش و تقوا و ایمان می دانست. در نظر او هرکس اطاعتش از خدا بیشتر بود به خدا نزدیکتر بود و بر رهبری امّت اسلامی سزاوارتر و شایستهتر بود. البته این تنها نظر ایشان نبود، بلکه این خواسته خدای تعالی است که خالق و مالک همه خلایق است.

پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم - به دستور خدای تعالی - در طول مدّتی که رهبری این امت را برعهده داشت، بارها به ولایت و امامت پسرعمّ خود علی علیه السلام را به صراحت و بدون هیچگونه ابهامی ، به آنها گوشزد کرده بود و علم و تقوا و ایمان او را برای آنها بیان کرده بود. ولی عدّهای که نمی خواستند بعد از پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم علی علیه السلام رهبری این امت را به دست گیرد، در همان زمان حیات پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم برای پیاده کردن این هدف و خواسته خود، با هم عهد و پیمان بستند. برخی از محقّقین و آشنایان به تاریخ اقوام و ملل، می گویند: وقتی عمر خبر رحلت پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم را شنید و دانست که او دارفانی را وداع گفته است، دست به شمشیر برد و آنان را که می گفتند پیامبر رحلت فرموده است مورد تهدید قرار داد. او به شدّت رحلت پیامبر را انکار می کرد، با اینکه به چشم خود دیده بود که پیکر مطهّر آن بزرگوار در خانه خود بیحرکت افتاده است. او چرا این کار را می کرد؟ روشن است که او می دید اگر کمی دیر بجنبد کار از کار خواهد گذشت و نقشه و برنامه به هم خواهد خورد. او این کار را کرد تا مدتی مردم را با این اندیشه مشغول کند تا ابوبکر از خانه ییلاقی خویش بیاید و دیگر هم پیمانان جمع شوند و برنامه خود را پیاده کنند (1) .

مترجم محترم کتاب خاستگاه خلافت در زیرنوشتی در این باره از ابن ابی الحدید در شرح نهجالبلاغه 2/43 نقل می کند که: همین که عمر دانست پیامبر(ص)