معرفت نبی و امام صفحه 27

جریان در خواب اتفّاق افتاده است، امّا حضرت ابراهیم علیه السلام دقیقاً آن را مأموریتی حقیقی و خارجی از سوی خدای تعالی به حساب آورده و در آن هیچگونه شک و تردیدی به خود راه نداده است.

ب: الهام در بیداری

پیشتر در بحث فرق بین نبی و رسول از معصوم نقل کردیم که آنگاه که خداوند متعال مستقیماً و بیواسطه فرشته به پیامبرش صلی الله علیه و آله و سلّم وحی می کرد، به جهت سنگینی وحی غشیه بر پیامبر صلی الله علیه و آله و سلّم عارض می شد. و آنگاه که جبرئیل واسطه بود چنین اتّفاقی رخ نمی داد.

ج: ارسال رسل

گفتیم خدای تعالی گاهی به واسطه فرشته وحی جبرئیل علیه السلام به پیامبر وحی می نمود. و از امیرالمؤمنین علیه السلام هم نقل کردیم که فرمود: جبرئیل علیه السلام وحی را مستقیماً از خدای تعالی دریافت نمی کرد بلکه او از اسرافیل و اسرافیل از فرشتهای دیگر دریافت می کرد که خدای تعالی وحی را در دل او می انداخت. و بیان شد که وقتی جبرئیل علیه السلام وحی را به پیامبر صلی الله علیه و آله و سلّم می آورد، پیش او چون غلامان با خضوع و فروتنی می نشست و بدون اذن هیچگاه بر ایشان وارد نمی شد.

د: خلق صدا

در این نوع از وحی، صدایی را خلق نموده و از جهتی از جهات یا از ناحیه شیء خاصیّ آن را به گوش فرد مورد نظر می رساند. قرآن در داستان حضرت موسی علیه السلام در آغاز گزینش نبوّت او، وی را مورد خطاب این نوع وحی معرّفی کرده می فرماید :