معرفت نبی و امام صفحه 276

خلاصه سخن اینکه قرشی بودن ائمّه و خلفا را بعد از رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم هم شیعه قبول دارد و هم سنّی. و در این باره بر شیعه هیچ مشکلی متوجّه نیست. زیرا شیعه می گوید امام باید از ناحیه خدای تعالی منصوب شود و خداوند متعال همه امامان را از قریش قرار داده است. ولی اهل سنّت چون می گویند امامت به اجماع اهل حلّ و عقد و به انتخاب و رأی مردم تعیین می شود، به همین جهت این روایات با مبنای آنها تطبیق نمی کند. زیرا در نظر آنها نباید فرقی میان قرشی بودن و غیر آن در امام و خلیفه باشد بلکه هرکسی که رأی مردم به او تعّلق گرفت باید امام باشد و اگر بگوییم باید منتخب مردم از قریش باشد این نقض مبنا خواهد بود و در حقیقت انتصاب را در این حد قبول کردهایم. چنانچه ابوبکر و عمر هم برای رسیدن به خلافت با استفاده از این روایت رقیب سرسخت خود سعد بن عباده را کنار زدند و بر اریکه قدرت تکیه زدند. امیرالمؤمنین علیه السلام می فرماید :

اِنَّ الاَئِمَّهَ مِنْ قُرَیشٍ غرُسُوا فِی هذا البَطْنِ مِنْ هاشِمٍ. لاَ تَصْلَحُ عَلی سِواهُمْ، وَ لاَ تَصْلَحُ الوُلاهُ مِنْ غَیْرِهِمْ (1)

امامان از قریشاند که از طریق هاشم در قریش غرس شدهاند. امامت در شأن غیر آنها نیست و والیان از غیر آنها نمی شود.

او درباره احتجاج ابوبکر و عمر بر علیه انصار درباره خلافت در سقیفه می گوید :

اِنَّ الله تَعَالَی ذِکْرُهُ لَمَّا قَبَضَ نَبِیَّهُ صلی الله علیه و آله و سلم قَالَت قُرَیْشُ: مِنّا أَمیرٌ، وَ قالَتِ الاَنْصارُ: مِنّا أَمیرٌ. فَقالَتْ قُرَیْشُ: مِنّا مُحَمَّدٌ فَنَحْنُ أَحَقُّ بِأَمرِهِ فَعَرَفتْ ذلکَ الأنصارُ فَسَلَّمَتْ لَهُمُ الوِلایَهَ وَ السُّلطانَ. فَاذِا اسْتَحُقُّوهَا بِمُحَمَّدٍ دُونَ الاَنصارِ، فَاِنَّ أَوْلَی النَّاسَ بِمُحَمَّدٍ أَحَقُّ بِهِ مِنْهُمْ وَ الّا فَاِنَّ الأنصارَ أَعْظَمُ فِیَهانَصیباً... (2) .

خدای تعالی آنگاه که پیامبرش صلی الله علیه و آله و سلم را قبض روح کرد،