معرفت نبی و امام صفحه 36

رشته های روانشناسی، جامعهشناسی و تحقیقات زیستشناسی و تشریح ساختمان بدن انسان به دست آمده است. این پنج ویژگی عبارتند از :

1. کششهای متضاد (اعم از مثبت و منفی)

2. قدرت و اختیار

3. محدودیت و ناتوانی

4. حیات دو بعدی (مادّی و معنوی، روحی و جسمی )

5. زندگی اجتماعی

تحقیق در هر یک از موارد پنجگانه فوق، این واقعیّت را به دنبال خواهد داشت که انسان با داشتن گرایشهای گوناگون به جهات و اهداف مختلف و با تکیه بر دو پدیده خدادادی قدرت و اختیار باید متعهّد و پایبند به قانون و مقرّراتی باشد که در سایه آن بتواند در مسیری که شایسته اوست به زندگی خویش ادامه دهد. و همچنین محدودّیت و ناتوانی بشر از یک سو و حیات گسترده و دو بعدی او در پهنه وسیع مادّی و معنوی از سوی دیگر، او را ملزم به پذیرش قانونی می کند که توان اداره و هدایت او را داشته باشد. و نیز توجّه به ضرورت زیست اجتماعی بشر با گرایشها، عقاید، کششها و ده ها عامل دیگر، این مسأله را ثابت می کند که انسان تنها و تنها در پناه سر سپردن به قانون است که می تواند به حیات خود ادامه دهد و بر مشکلات فایق آید. بنابراین وجود قانون و مربّی برای انسان امری ضروری و لازم است.

راه دیگری که ضرورت قانون و مربّی و الزام انسان به تسلیم و پیروی از آن را روشن می کند، این است که: انسان همواره در مقابل مسائل تازه در جریان زندگی خویش قرار دارد و در این پهنه وی همواره نیازمند راهگشایی سریع و تعیینکننده می باشد. و این امر بدون وجود قانون و مربّی ممکن نیست. پس تلفیق دو امر «مواجهه انسان با مسائل تازه» و «نیاز به راهگشایی سریع» ضرورت قانون و مربّی و لزوم تسلیم در مقابل آن را ثابت می کند.