معرفت نبی و امام صفحه 59

و امیرالمؤمنین علیه السلام به همین جنبه محوری اشاره کرده، و می فرماید :

فَبَعَثَ اللهُ مُحَمّداً صلی الله علیه و آله و سلّم بِالْحَقِّ لِیُخْرِجَ عِبَادَهُ مِنْ عِبَادَهِ الاْوثانِ اِلی عِبادَتِهِ وَ مِنْ طاعَهِ الشَّیْطانِ اِلی طاعَتِهِ (1)

خداوند محّمد صلی الله و آله و سلّم را به حق برانگیخت تا بندگان او را از پرستش بتها به عبادت خدا و از اطاعت شیطان به پیروی خدا فرا خواند.

باید توجّه داشت که سخن ما در این بخش درباره دعوت اوّلیّه رسولان و بررسی محور اساسی دعوّت آنان بود. بدیهی است که این مطلب با اهداف دیگر آنان که در جریان نهضتهای الهی پیامبران دنبال شده نه تنها تضادّی نداشته و آنها را نفی نمی کند، بلکه در این میان همگرایی نیز دارد. چرا که در تمامی آن تلاشها نظیر تکامل بخشی انسانها، برپایی جامعهای آراسته به زیور عدل و داد، گسترش نظام تعلیم و تربیت، برنامهریزی تزکیه نفس، احیای مفاهیم فراموش شده اخلاقی، رفع اختلافات، نظام برادری و برابری و اموری دیگر از این قبیل، اگر خدا محور باشد، این عناوین مفهوم راستین خود را پیدا خواهد کرد و تحقّق واقعی و خارجی آنها به مفهوم تام و تمام کلمه نیز جز در پناه اعتقاد به خدا و دعوت به او امکانپذیر نخواهد بود.

شأن پیامبران

اگر بخواهیم شأن یک پیامبر را در یک کلمه جامع خلاصه کنیم باید بگوییم: شأن انبیا «تذکّر» است. چنانکه قرآن خطاب به پیامبر می فرماید :

«فَذَکِّرْ اِنَّما أَنْتَ مُذَکِّرٌ لَسْتَ عَلَیْهِمْ بِمُصَیْطِرٍ» (2)

ای پیامبر تذکّر ده که تو تنها مذکّر هستی. سیطره و تسلّط بر آنها نداری.

انبیا در موضوع خداپرستی که محور اصلی و اساسی دعوتشان بوده، شأنشان متذکّر نمودن انسانها می باشد و بیش از آن وظیفهای ندارند. آنها موظّفند تا آنچه