معرفت نبی و امام صفحه 89

رابطه علم و قدرت

میان علم و قدرت رابطه نزدیکی وجود دارد به طوری که می توان گفت: اساساً علم به بار آوردنده قدرت است.

در کتاب تنبیهات حول المبدأ و المعاد/140، در این باره آمده است :

«الظاهر أنّ القدره من کمال هذا النور [أی العلم] کما یؤیّد أنّ الانسان ربما یکون عالماً بشیء مع عدم القدره علیه و لا یکون قادراً علیه الّا أن یکون عالماً به».

ظاهر این است که قدرت حاصل کامل شدن نور علم است. و مؤید این مطلب آن است که انسان بسا اوقات چیزی را می داند ولی قادر بر آن نمی باشد. ولی تا چیزی را عالم نشود قدرت به آن پیدا نمی کند.

و به همین جهت است که امام صادق علیه السلام زنده کردن مرده ها و بینا نمودن کور مادرزاد و به طور کلی همه آیات پیامبران الهی را علم می نامد؛ آنجا که در توصیف پیامبران خدا علیهم السلام می فرماید :

مُؤَیِّدِینَ مِنْ عِنْدِ الْحَکیمِ الْعَلیمِ بِالْحَکْمَهِ وَ الدَّلاَئِلَ وَ الْبَرَاهِینِ وَ الشَّواهِدِ مِنْ اِحْیَاءِ الْمَوْتَی وَ اِبْرَاءِ الاَکْمَهِ وَ الاَبْرَصِ.

فَلاَ تَخْلُو أَرْضُ اللّهِ مِنْ حُجَّهٍ یَکُونُ مَعَهُ عِلْمٌ یَدُلُّ عَلی صِدْقِ مَقَالِ الرَّسُولِ وَ

وُجُوبِ عَدَالَتِهِ (1)

انبیا از سوی حکیم دانا به وسیله حکمت و دلیلها و براهین و شواهدی از قبیل زنده نمودن مرده ها و شفادادن نابینای مادرزاد و شخص پیسدار، مؤید شدهاند. پس زمین خدا خالی از حجّتی نخواهد بود که او را علمی باشد که به راستی گفتار رسول و ثبوت عدالتش دلالت کند.

و نیز مؤیّد این مطلب روایاتی است که درباره اسم اعظم وارد شده است. در یکی از این روایات امام صادق علیه السلام می فرماید :