معرفت نبی و امام صفحه 93

خود گونه های مختلفی از این آیات روشن را همراه داشتهاند. و ثالثاً: انبیا توان ارائه بینّات خویش را فقط به خدا نسبت دادهاند و هر گونه قدرت و اختیار استقلالی در این زمینه و حرکت در مدار درخواستهای بیمورد مردم را از خود سلب نمودهاند. چنانکه حضرت موسی علیه السلام می فرماید: «قَدْ جِئْتُکُمْ بِبَیِّنَهٍ مِنْ رَبِّکُمْ» (1) «برای

شما دلیلی روشن از سوی پروردگارتان آوردهام.» و خدای تعالی خود نیز می فرماید : «وَ مَا کَانَ لِرَسُولٍ أَنْ یَأْتِیَ بِآیَهٍ اِلاَّ بِإذْنِ اللّهِ» (2) : «و هیچ پیامبری را نیست که آیهای

بدون اجازه و اذن خدا بیاورد.»

خلاصه اینکه خدای متعال به پیامبران خود تواناییهایی را در ارتباط با دعوتشان عطا می کند تا این قدرت وهبی الهی برای آنان در میان مردم به بارآورنده مشروعیّت و مقبولیّت باشد و راستی گفتارشان و حقّانیّت ادّعایشان و انتساب مأموریتشان به خداوند متعال را اثبات نماید.

ضرورت آیه و بیّنه

با توجّه به آنچه در گذشته بیان شد که اصل کار انبیا دعوت به سوی معروف فطری است، انسانها همینکه سخن پیامبران را منطبق بر فطرت بسیط خود یافته و از رهگذر بیدار باش آنان به معرفت ترکیبی خدای متعال راه یافتند، صدق دعوت پیامبر را با دقّت در این انطباق می یابند. از این رو در دعوت و تذّکر نیاز به بیّنه نیست. چون پیامبر در این مرحله هنوز چیزی مطرح ننموده است. امّا آنجا که او می خواهد خود را به خدا نسبت داده و خویش را مأمور از ناحیه او معرّفی نماید و مسائلی را از جانب پروردگار مطرح کند، بدیهی است که در این مرحله ارائه بینه ضروری می گردد.

این مطلب را می توان بخوبی از نحوه رویارویی امّتها با پیامبرانشان به دست آورد که آنان نسبت به موضوع ارتباط با خدای جهان و وعده و وعیدهای پیامبران