گناه شناسی صفحه 89

1- 377) کافی، ج 1 ص 219. وسائل الشیعه، ج 11 ص 101 (25 حدیث). میزان الحکمه، ج 7 ص 35.375) بحار، ج 22 ص 360.

2- 379) فهرست غرر، (موت).376) توبه، 105.

3- 380) کافی، ج 2 ص 70.378) نهج الفصاحه، حدیث 444.

«چنان از خدا بترس که گویا خدا را می بینی و اگر تو او را نمی بینی او تو را می بیند...»(1)

رسول اکرم صلی الله علیه وآله می فرماید:

«مؤمن گناهش را چون سنگ بزرگی می نگرد و ترس آن دارد که آن سنگ بر سر او فرود آید، ولی کافر گناه خود را چون پشّه ای می نگرد که از کنار بینی اش عبور کند.»(2)

امیرمؤمنان علی علیه السلام فرمود:

«لاتخف الا ذنبک»(3)

«از هیچ چیز مترس مگر از گناه خود.»

امام صادق علیه السلام فرمودند:

«العجب ممن یخاف العقاب و لم یکف»(4)

«عجبا از کسی که از عذاب الهی می ترسد، ولی خودداری از گناه نمی کند.»

یعنی دوری از گناه نشانه ی ترس از عذاب الهی است.

46- نقش عبادات در بازدارندگی از گناه

گناه شناسی » نقش عبادات در بازدارندگی از گناه

عبادات، اگر بطور صحیح و با شرایط انجام گیرند، علاوه بر فواید بسیار معنوی، نقش بسزایی در کنترل گناه دارند.

در قرآن تقوی و پاکسازی هدف از روزه گرفتن ذکر شده است.

«یا أیّها الّذین آمنوا کُتب عَلیکم الصّیام کما کُتِب علی الّذین من قَبلکم لعلّکم تَتّقون»(5)

«ای کسانی که ایمان آورده اید بر شما روزه واجب و مقرر شد چنانکه بر آنان که پیش از شما بودند مقرر شد باشد که پرهیزکار شوید»

و نماز را وسیله ای برای دوری از زشتی ها و گناهان نموده است.

«إنّ الصلوه تنهی عن الفحشاء و المنکر»(6)

در روایات نیز این مطلب با کمال صراحت بیان شده است:

1- رسول اکرم صلی الله علیه وآله فرمود:

«مثل الصّلوه کَمثل النَّهر الجاری کلّما صلّی کَفرت ما بَینهما»

«نماز همانند آب جاری است، هر زمان که انسان نمازی می خواند گناهانی را که در میان دو نماز انجام شده از میان می برد.»(7)

2- امام صادق علیه السلام فرمود:

«مَن اَحبّ یَعلَم اَقُبِلتْ صلاتُه ام لم تُقبَل فَلینظُر: هل مَنعَت صلاتُه عَن الفَحشاء و المُنکر؟ فَبِقَدر ما مَنعَتْه قُبِلت منه»(8) «کسی که دوست دارد بداند آیا نمازش مقبول درگاه الهی واقع شده یا نه؟ باید ببیند آیا این نماز او را از زشتی ها و منکرات باز داشته یا نه، به همان مقدار که بازداشته نمازش پذیرفته است.»

3- امیرمؤمنان علی علیه السلام در ضمن شمارش فلسفه های عبادات اسلامی می فرماید:

«والصّلاه تَنزیهاً عن الکِبر.... و النَّهی عن المُنکر رِدعَاً لِلسُّفهاء»(389)

«خداوند نماز را برای پاک شدن از تکبر واجب نمود....و نهی از منکر را برای بازداشتن بی خردان (از گناه) فرض کرد.»

اصولاً مسلمانی که می خواهد نماز یا روزه و یا حج را بجا آورد مراقب است آنچه را موجب بطلان عبادات می گردد انجام ندهد. همین مواظبت یک نوع تمرین تقویت اراده و پرورش استقامت در برابر گناهان است چرا که مقدار پرهیز از گناه، بستگی به مقدار اراده و استقامت انسان ها دارد.

389) نهج البلاغه، حکمت 252.