- 1. رهنمود های مقام معظم رهبری درباره مصرف گرایی 3
- اشاره 3
- الف) پیام مقام معظم رهبری در جوار بارگاه امام رضا(ع) 3
- ب) راه مقابله با تبلیغات دشمنان 10
- د) الگوی زن مسلمان 11
- ج) پرهیز از اسراف کاری، در همه زمان ها 11
- ه_) جنبه های گوناگون اسراف 12
- و) دعوت به قناعت 13
- ز) دعوت به زهد 16
- ط) انضباط اقتصادی و مالی 16
- ح) اظهار تأسف از رواج تجمل گرایی 16
- ی) فقدان اخلاق اسلامی 18
- ک) سفارش به صرفه جویی و پرهیز از اسراف 18
- ل) صرفه جویی صحیح 19
- م) رفاه آری، اسراف نه 20
- ن) پرهیز از تجمل گرایی 21
- ع) پرهیز مسئولان از اشرافی گری 22
- س) نهی از منکرات اقتصادی و اجتماعی 22
- ف) مصرف گرایی آفت جامعه اسلامی 23
- ص) اسراف در آب 24
- 2. ترویج فرهنگ مصرفی و تبلیغات غرب (محمدجمال خلیلیان) 25
- 3. ویژگی های الگوی مصرف اسلامی (محمدجمال خلیلیان) 31
- اشاره 31
- الف) رعایت اعتدال و میانه روی در هزینه ها 32
- ب) مصرف کالاهای تولید داخل 35
- ج) هماهنگی مصرف با سطح تولید 39
- د) اثرپذیری جامعه از فرهنگ خودی 41
- ه_) ایجاد انگیزه های معنوی برای مصرف 44
- الف) وضعیت مصرفی غرب 47
- 4. روش های ترویج مصرف گرایی غربی٭(مجید نوریان) 47
- اشاره 47
- ب) شگردهای مصرفی کردن جامعه 50
- اشاره 50
- 2. تشویق مردم به تازه جویی 51
- 3. زود کهنه و مندرس شدن کالا با عنوان planned obsolete 51
- 1. پیروی از مد روز در مصرف تمامی کالاها 51
- ج) شرکت های چند ملیتی و مصرف گرایی 52
- اشاره 55
- الف) آسیب شناسی الگوی مصرف کنونی در ایران 55
- اشاره 55
- 5. الگوی مصرف در ایران (مجید نوریان) 55
- دو _ مدگرایی 56
- یک _ بالابودن سطح مصرف 56
- سه _ اتکای درآمد ملی بر نفت 57
- چهار _ مصرف نمایشی و پرستیژی 58
- پنج _ گرایش دولتمردان به رفاه طلبی، پس از جنگ 59
- شش _ توزیع نابرابر درآمد و شکاف طبقاتی 60
- ب) راهکارهای پیشنهادی 61
- اشاره 64
- الف) خرید فلّه ای و انبوه مواد غذایی 64
- 6. جلوه هایی از فرهنگ مصرف در ایران٭ (حسین بافکار) 64
- ب) اسراف در پذیرایی ها و پخت وپز 65
- ج) استفاده نادرست از پوشاک 67
- ه_) مصرف کالاها و دستاوردهای بیگانه 69
- د) مدگرایی 69
- و) مصرف بی رویه دارو 70
- ز) بی مبالاتی در استفاده از سرمایه ملی (پول و اسکناس) 71
- ح) بی مبالاتی در بهره گیری از امکانات و اموال عمومی 72
- ط) بهره برداری کردن نامطلوب از ذخایر و منابع طبیعی 74
- اول _ ضعف فرهنگ مصرف 74
- اشاره 74
- یک _ آب 74
- اشاره 74
- اشاره 76
- دوم _ مشکلات مدیریتی 76
- 1. بهره برداری نامناسب از آب در مصرف شهری 77
- 2. مصرف نامناسب آب در بخش کشاورزی 78
- 3. بهره برداری نامناسب از آب در صنعت 79
- 4. نظارت نامناسب 79
- سوم _ راهکارهای اصلاحی 80
- 1. فرهنگ سازی 80
- اشاره 80
- یک _ روشنگری در افکار عمومی 81
- اشاره 81
- دو _ بیان ارزش های واقعی آب 82
- سه _ آموزش عملی صرفه جویی 83
- اشاره 84
- یک _ مشارکت دادن مردم 84
- دو _ تشویق 85
- جریمه متخلفان 86
- اشاره 86
- 2. بُعد مدیریتی (تحول در نوع مدیریت) 87
- دو _ خاک 90
- سه _ جنگل و مرتع 91
- چهار _ سوخت و انرژی 93
- ی) ضرورت به کارگیری الگوی درست مصرف 95
- کتاب نامه 104
- الف) کتاب 104
- ب) نشریه 107
- ج) جزوه 108
- د) پایگاه الکترونیکی 108
داشت. ساختار وابسته اقتصاد و الگوی تولید و مصرف متّکی بر درآمدهای نفت، در سال های پس از انقلاب نیز ادامه یافت و جنگ تحمیلی هشت ساله و پی آمدهای آن، این روند را تشدید کرد، به گونه ای که رقم واردات در سال 1370 به 2/25 میلیارد دلار رسید(1) و درصد رشد مصرف خصوصی که قرار بود در طول برنامه اول سالانه 5/4 درصد باشد، در سه ساله اول برنامه 5/9 درصد رشد داشت و رشد مصرف در طول برنامه اول، به طور متوسط 7/7 درصد و مصرف دولتی 5/5 درصد بود.(2)
با توجه به آنچه گذشت، ضرورت اجرای سیاست هایی که فرهنگ اعتدال، قناعت و صرفه جویی را در جامعه گسترش دهد، بیشتر احساس می شود، تا تولید بیشتر با کیفیت مناسب و مصرف کالاهای ساخت داخل در جامعه به یک ارزش، تبدیل و از میزان واردات کاسته شود. در نتیجه، استقلال اقتصادی به مرحله خودکفایی برسد.(3) مقصود از خودکفایی این است که جامعه بتواند، کالاهای مورد نیاز را خود تولید کند و ناگزیر از وارد کردن کالا از خارج نباشد. البته گاهی به دلیل جلوگیری از هزینه های زیاد تولید داخلی، باید بعضی از کالاها از خارج وارد شود. در این صورت، با وارد کردن آنها جامعه می تواند، از امکانات خود بهتر استفاده کند. چنین
1- نطق آقای هاشمی رفسنجانی هنگام ارائه بودجه سال 1376 به مجلس شورای اسلامی، آذر 1375.
2- نطق آقای هاشمی رفسنجانی هنگام ارائه بودجه سال 1374.
3- در برنامه اول (1368 _ 1371) گام های مثبتی در این جهت برداشته شده است. برای مثال، رقم واردات در سال 74 به کمتر از سیزده میلیارد دلار رسید و چنان که از نطق آقای هاشمی رفسنجانی هنگام ارائه بودجه سال 76 استفاده می شود، نسبت اعتبارات عمرانی از بودجه عمومی از 4/ 19 درصد در سال 67، به 41 درصد در سال 75 رسید و رشد سرمایه گذاری از 3/ 13 درصد در سال 72 به 3/ 16 درصد در سال 73 و 17 درصد در سال 74 رسید، با این حال، باید تلاش و کوشش خود را در این راه مضاعف گردانیم؛ زیرا حدود 3/4 (73 میلیارد دلار) از درآمد ارزی برنامه دوم متکی به درآمدهای نفت پیش بینی است.