بهینه سازی الگوی مصرف صفحه 49

انسان معاصر بی گمان در زمان اوقات فراغت خود، کنش پذیر و منفعل است. او یک مصرف کننده ابدی است. او نوشیدنی، خوراک، سیگار، سخنرانی، دیدنی ها، کتاب و سینما را می بلعد. همه اینها مصرف می شوند. جهان یک چیز بزرگ برای اشتهای اوست؛ یک بطری بزرگ، یک سیب بزرگ و یک پستان بزرگ است. بشر به مکنده ای تبدیل شده است. او یک متوقع ابدی و یک ناراضی ابدی است.(1)

از دیگر ویژگی های مصرف در جوامع غربی، زیاده روی است که بر پایه خودخواهی و زیاده خواهی است. اسراف، آینده بشر را به خطر می اندازد؛ زیرا به گفته مهاتما گاندی: «سیاره ما همه نیازها را فراهم می کند، ولی حرص و آز را نه.»(2) شوماخر در کتاب کوچک زیباست می نویسد:

یک نظام صنعتی (امریکا) که چهل درصد از منابع اصلی جهان را برای تأمین نیازهای جمعیتی کمتر از شش درصد جمعیت جهان مصرف می کند، تنها در صورتی می تواند کارآمد خوانده شود که در زمینه تأمین سعادت، رفاه، صلح و آرامش، فرهنگ و هماهنگی، به توفیق های عظیمی نایل آمده باشد و تصور نمی کنم، تأکید بر این واقعیت ضروری باشد که نظام امریکا از رسیدن به چنین توفیق هایی ناتوان بوده است.(3)

روژه گارودی نیز می نویسد:

در سال 1974 مجتمع اقتصادی اروپا 225 میلیون فرانک، خرجِ از میان بردن میوه ها و سبزی هایی کرد که بیم آن می رفت بهای میوه و سبزی را در بازار پایین بیاورد.(4)

ولفگانگ زاکس نیز پی آمدهای سیر صعودی مصرف گرایی در غرب را

1- اریک فروم، جزم اندیشی مسیحی و جستارهایی در مذهب، ترجمه: منصور گودرزی، ص 136.
2- آئور لیوپچی، جهان در آستانه قرن 21، ترجمه: علی اسدی، ص 259.
3- ناصر جهانیان، جزوه آسیب شناسی توسعه اقتصادی، ص 121.
4- ناصر جهانیان، جزوه آسیب شناسی توسعه اقتصادی، ص 121.