پایان سلطه کفر، آغاز نفاق از دیدگاه قرآن و حدیث(تفسیر موضوعی المیزان) صفحه 107

بلكه غرض دين، در اين قانون، اين بوده كه حق و شيوه عدالت و كلمه تقوي را غالب ساخته؛ و باطل و ظلم و فسق را زيردست قرار دهد، تا در نتيجه نتواند بر سر راه حق عرض اندام كند، و هوي و هوس در تربيت صالح و مصلح ديني راه نيابد و با آن مزاحمت نكند، و در نتيجه يك عده پيرو دين و تربيت ديني، و عده ديگر پيرو تربيت فاسد هوي و هوس نگردند، و در نظام بشري دچار اضطراب و تزلزل نشود، و در عين حال اكراه هم در كار نيايد، يعني اگر فردي و يا اجتماعي نخواستند زير بار تربيت اسلامي

(226) پايان سلطه كفر، آغاز نفاق

بروند، و از آن خوششان نيامد، مجبور نباشند و در آن‌چه اختيار مي‌كنند و مي‌پسندند، آزاد باشند، اما به شرط اين كه اولاً توحيد را دارا باشند، و به يكي از سه كيش: يهوديت، نصرانيت، و مجوسيت معتقد باشند، و در ثاني تظاهر به مزاحمت با قوانين و حكومت اسلام ننمايند.

اين منتها درجه عدالت و انصاف است، كه دين حق درباره ساير اديان مراعات نموده، و گرفتن جزيه را هم براي حفظ ذمه و پيمان از ايشان، و اداره به نحو احسن خود آنان، قرار داده است، و هيچ حكومتي، چه حق و چه باطل، از گرفتن جزيه گريزي ندارد، و نمي‌تواند جزيـه نگيرد.

در روايات اسلامي از زهري (در درّ منثور) نقل شده - رسول خدا صلي‌الله‌عليه‌و‌آله از مجوسيان هجر، از يهوديان و از نصاراي يمن جزيه گرفت. ميزان جزيه آنان

فلسفه اخذ جزيه از اهل كتاب (227)

از هر شخـص بالغ يك دينار بود.(1)

(228) پايان سلطه كفر، آغاز نفاق

-229