پایان سلطه کفر، آغاز نفاق از دیدگاه قرآن و حدیث(تفسیر موضوعی المیزان) صفحه 147

ستمگر در آنان ريشه دوانده و كم كم جايگزين گرديد!

تقسيم ملت مسلمان آن روز به دو دسته «عرب» و «موالي»، و رفتار نمودن معاويه (حاكم آن روز شام) ميان مسلمانان به رفتار شاهان روم، و امور زياد ديگري كه تاريخ درباره لشكريان مسلمانان، ضبط كرده، همه گواه اين مطلب است، و اين‌ها هم اموري نفساني و روحي است كه در سير علمي و خصوصا تعليمات قرآني تأثير دارد.

چيزي كه آنان از سير علمي حاضر داشتند اين بود كه همچنان به قرآن، اشتغال داشتند، و مصحف‌هاي متعددي كه به «زيد» و «ابي» و«ابن مسعود» و ديگران منسوب بـود، در ميـانشـان رواج داشـت.

رواج حديث و تغيير حركت فكري

رواج حديث و تغيير حركت فكري (305)

«حديث» در اين زمان ميان مسلمانان رواج خوبي داشت و كاملاً ضبط و نقل مي‌شد، تـا آن‌جا كه عمر برخي از صحابه را از نقل حديث منع نمود تا جلوي زيادي آن را بگيرد.

عده‌اي از «اهل كتاب» به اسلام وارد شدند، و اهل حديث مقداري زيادي از اخبار كتابهاي آنان و حكايات پيامبران و ملتهايشان را گرفته و به آن احاديثي كه از پيامبر گرامي اسـلام داشتنـد، آميختنـد.

«وضع و جعل حديث» هم زياد شد. حتي امروز هم در احاديث مقطوع و بي سند كه از صحابه و شاگردان آن‌ها در صدر اول، نقل مي‌شود، مقدار زيادي از آن جعليات ديده مي‌شود، كه قرآن‌شريف، با ظاهر الفاظ خود، آن‌هارا رد مي‌كند!

به طـور كلـي سـه عامـل بـاعث جعـل و وضـع حديث شـد:

(306) پايان سلطه كفر، آغاز نفاق