پایان سلطه کفر، آغاز نفاق از دیدگاه قرآن و حدیث(تفسیر موضوعی المیزان) صفحه 148

1 - مقام و مرتبه بزرگي كه مردم براي مصاحبت پيامبر صلي‌الله‌عليه‌و‌آله و حفظ حديثي از آن حضرت معتقد بودند، و احترام خاصي كه به صحابه آن حضرت و شاگردانش قائل بودند، اين باعث شد كه مردم به دنبال حديث بروند، و حتي از اهل كتاب كه تازه مسلمان شده بودند، حديث بگيرند، و به همين جهت، رقابت شديدي هم ميان اهل حديث براي گرفتـن مقام تقدم و افتخارات افتاده بود.

2 - حرص زيادي كه آنان بر حفظ و نقل حديث داشتند، نگذاشت كه اخبار را تنقيح كنند، و در معنايش دقت نمايند، و خصوصا به كتاب خدا، كه اصلي است، كه پايه‌هاي دين روي آن بنا شده، و فروع دين از آن الهام مي‌گيرد، عرضه بدارند، با اين‌كه رسول اللّه صلي‌الله‌عليه‌و‌آله - در روايت صحيحي - فرموده بود: «به زودي دروغگويان بر من زياده مي‌شود...،» و امثال اين حديث.

رواج حديث و تغيير حركت فكري (307)

و اين فرصتي شد كه احاديث جعلي درباره صفات و اسماء و افعال خداوند ميانشان رواج بگيرد، و اخباري دروغين، كه لغزش‌هايي به پيامبران بزرگ، و نسبت‌هاي ناروايي به پيامبــر ما صلي‌الله‌عليه‌و‌آله ، و خرافاتي درباره خلقــت و آفرينش و حكايــات ملتهاي گذشتــه، و تحريف قــرآن مجيـد، و چيزهــاي ديگري كه دست كمــي از مطالــب تــورات و انجيل در اين باره ندارد، پيدا شود.

در آن هنگام قرآن و حديث تقدم و عمل را ميان خود تقسيم كرده بودند.

تقـدم اسمي و رسمي را قرآن داشت، ولـي عمل كردن خاص حديث بود!

بنابراين، خيلي نگذشت كه قرآن عملاً متروك شد، و اين روش، يعني اعراض از عرضه داشتن حديث بر قرآن، همچنان ميان اين ملت مسلمان، عملاً تا به امــروز مـانــده است، گرچه زبانــي انكــار مي‌كننـــد: و پيامبــر فرمـود:

(308) پايان سلطه كفر، آغاز نفاق

«خدايــا همانــا مردم من اين قــرآن را متــروك و مهجــور نموده‌انــد!» (30 / فرقــان)

آري تنها افرادي بسيار كم دست به دست روش درست را نگه داشته‌اند و همين تسامح عينا يكي از اسباب باقي ماندن بسياري از خرافات قبيلگي قديم در ميان ملت‌هاي اسلامي، حتي پس از اسلام آوردن آن‌ها مي‌باشد، و البته مرض مرض مي‌آورد! x 3- جرياناتي كه پس از پيامبر صلي‌الله‌عليه‌و‌آله درباره خلافت پيش آمد، باعث اختلاف آراء عموم مسلمانان درباره اهل بيت آن حضرت شد. برخي واله و شيداي آنان شدند و تنها به آنان اعتماد كردند و عده‌اي از آنان و از مقام علمي‌شان درباره قرآن روگرداندند و دسته‌اي هم كمال عداوت و بغض را درباره آنان نشان دادند، با اين‌كه پيامبر صلي‌الله‌عليه‌و‌آله با جملاتي كه هيچ مسلماني شك در صحت و دلالت آن جملات ندارد، دستور داده بود مردم از آنان ياد بگيرند، نه اين‌كه يادشان بدهند. اينان اعلم از ديگران به كتاب الهي