پایان سلطه کفر، آغاز نفاق از دیدگاه قرآن و حدیث(تفسیر موضوعی المیزان) صفحه 19

اين دستورالعمل‌ها از ناحيه قرآن و دين قويم اسلام نهايت درجه رعايت اصول فضيلت و حفظ مراسم كرامت و گسترش رحمت و شرافت انسانيت است!

(40) پايان سلطه كفر، آغاز نفاق

شرايط بررسي و قبول دين

اين آيه از آيات محكم است و نسخ نشده و بلكه قابل نسخ نيست، زيرا اين معنا از ضروريات مذاق دين و ظواهر كتاب و سنت است كه خداوند متعال قبل از اين كه حجت بر كسي تمام شود، او را عقاب نمي‌كند، و مواخذه و عتاب هميشه بعد از تمام شدن بيان است، و از مسلمات مذاق دين است كه جاهل را با اين كه در مقام تحقيق و فهميدن حق و حقيقت برآمده، دست خالي بر نمي‌گرداند و تا غافل است مورد مؤاخذه قرار نمي‌دهد، بنابراين بر اسلام و مسلمين است به هر كس از ايشان امان بخواهد تا معارف دين را بشنود، و از اصول دعوت ديني آن‌ها اطلاع پيدا كند، امان دهند تا اگر حقيقت بر وي روشن شد، پيروي‌اش كند.

شرايط بررسي و قبول دين (41)

مادام كه اسلام، اسلام است، اين اصل قابل بطلان و تغيير نيست، و آيه محكمي است كه تا قيـامت قابل نسخ نمي‌باشد!

ولي آيه پناه دادن به پناه‌جويان را وقتي واجب كرده كه مقصود از پناهنده شدن، مسلمان شدن و يا چيزي باشد كه نفع آن عايد اسلام گردد، و اما اگر چنين غرضي در كار نباشد، آيه شريفه دلالت ندارد كه چنين كسي را بايد پناه داد.

آيه شريفه دلالت دارد بر اين كه اعتقاد به اصل دين بايد به حد علم يقيني برسد، و اگر به اين حد نرسد، يعني اعتقادي آميخته با شك و ريب باشد، كافي نيست، هر چند به حد ظن راجح رسيده باشد!

و اگر در اصول اعتقادي دين مظنه و تقليد كافي بود، ديگر جا نداشت در آيه مورد بحث دستور دهد پناه جويان را پناه دهند تا اصول دين و معارف آن را به

(42) پايان سلطه كفر، آغاز نفاق