پایان سلطه کفر، آغاز نفاق از دیدگاه قرآن و حدیث(تفسیر موضوعی المیزان) صفحه 70

منافقين در احاطه ظلمات قيامت (149)

- «... به وراءخود برگرديد و نوري جستجو كنيد!»(13/حديد)

يعني كار از كــار گذشته و دستتــان به جايــي بند نيست!

بين مؤمنين و مؤمنات و منافقين و منافقات ديواري كشيده مي‌شود كه اين دو طايفه را از هم جدا كند و مانع ارتباط آنان باشد.

در اين كه اين ديوار چيست؟ برخي از مفسرين گفته‌اند: اعراف است. ديوار مزبور دري دارد. و اين در حقيقت تشبيهي است از حالي كه منافقين در دنيا داشتند. چون منافقين در دنيا با مؤمنين ارتباط داشتند و قطع رابطه نكرده بودند، و با اين كه ارتباط داشتند، در عين حال با حجابي خود را از مؤمنين پنهان كرده بودند.

باطن ديـوار رحمت و ظـاهر ديـوار از نـاحيه ديـوار عذاب است.

اين ديوار محيط به مؤمنين است، و مؤمنين در داخل ديوار و منافقين در خارج آن

(150) پايان سلطه كفر، آغاز نفاق

قرار دارند.

و اين كه ديوار مزبور داخلش كه به طرف مؤمنين است طوري است كه مشتمل بر رحمت است، و ظاهرش كه به طرف منافقين است، مشتمل بر عذاب است، با وضعي كه ايمان در دنيا دارد، مناسب است، چون ايمان هم در دنيا نظير همان ديوار آخرت، براي اهل اخلاص از مؤمنين نعمت و رحمت بود، و از داشتن آن شادي و مسرت مي‌كردند، و لذت مي‌بردند، و همين ايمان براي اهل نفاق عذاب بود، و از پذيرفتنش شانه خالي مي‌كردند، و اصلاً از آن ناراحت و متنفر بودند: