پایان سلطه کفر، آغاز نفاق از دیدگاه قرآن و حدیث(تفسیر موضوعی المیزان) صفحه 73

البته، مسئله تكذيب اختصاص به قوم رسول اللّه صلي‌الله‌عليه‌و‌آله نداشت، بلكه قوم يهود و ساير امم، چه در حيات آن جناب و چه بعد از آن، مخالفت و تكذيب نمودند، و البته مخالفت‌هاي همه در نزول عذابي كه از آن تحذير شده بودند، اثر هم داشت، با اين حال مي‌بينيم، تنها از قوم آن جناب اسم برد، و اين به خوبي مي‌فهماند كه مي‌خواهد بفرمايد: مخالفت قوم توست كه راه را براي مخالفت سايرين باز مي‌كند!

ظهور نفاق گروندگان اوليه، بعد از رحلت پيامبر

دقت و بحث درباره اوضاع جامعه اسلامي، اين حقيقت را تأييد مي‌كند كه - آن‌چه بر سر امت اسلام آمد، و آن انحطاطي كه در حيثيت، و ضعفي كه در قوا، و پراكندگي كه در آراء و عقايد پديد آمد، تنها و تنها به خاطر مشاجرات و كشمكش‌هايي بود، كه

ظهور نفاق گروندگان اوليه، بعد از رحلت پيامبر (157)

در همان صدر اول و بعد از رحلت پيامبر صلي‌الله‌عليه‌و‌آله در گرفت. اگر ريشه آن مشاجرات را هم سراغ بگيريم، خواهيم ديد كه آن نيز زاييده حوادث اول هجرت، و حوادث اول هجـرت زاييده حوادث قبل از هجرت بود!

خلاصه، ريشه همه اين بدبختي‌ها، كه بر سر امت اسلام آمد، همان سرپيچي‌هايي است كه رسول خدا صلي‌الله‌عليه‌و‌آله از قوم خود ديد!

اين نافرمانان، هر چند پيرامون لواي دعوت اسلامي انجمن شدند، و پس از ظهور و غلبه كلمه حق در سايه آن آرميدند، ولي افسوس كه به شهادت بيشتر آيات قرآن مجيد، جامعه پاك ديني، حتي يك روز هم خود را از لوث منافقين، پاك و مبرا نديد! مگر مي‌توان اين مطلب را ناديده گرفت، و وجود منافقاني را كه عده‌شان هم نسبت به جامعـه آن روز عـده قابل مـلاحظه‌اي بـود، بي‌اثر دانست؟

(158) پايان سلطه كفر، آغاز نفاق

مگر ممكن است بنيه چنين جامعه‌اي از آثار شوم چنين منافقيني سالم مانده و از شر آن جان به سلامت برده باشد؟

حاشا! رسول خدا صلي‌الله‌عليه‌و‌آله با آن عظمتي كه داشت، نتوانست آنان را اصلاح كند و جامعه آن روز هم نتوانست آن عده را در خود هضم نمايد، و به اجزاء صالحي تبديلشان سازد، تا چه رسد به جامعه بعد از رحلت آن جناب؟