بررسی گسترده ی فقهی غیبت صفحه 105

ناراحت می شود.

در ادامه می فرماید: این که چرا این کلام او را ناراحت می کند، دو احتمال دارد:

إِمَّا بِإِظْهَارِ عَیْبِهِ الْمَسْتُورِ وَ إِنْ لَمْ یَقْصُد اِنْتِقَاصَه وَ إِمَّا بِاِنْتِقَاصِهِ بِعَیْبٍ غَیْرِ مَسْتُور؛

[احتمال اوّل:] یا به خاطر آن است که غیبت کننده عیبِ مستورِ مغتاب را ذکر می کند هرچند قصد انتقاص او را نداشته باشد؛ [مثلاً برای اظهار علمش ذکر می کند که بگوید «بله، من هم این موضوع را می دانم»] و [احتمال دوم:] عیب غیر مستور را ذکر می کند [ولی] با قصد انتقاص مغتاب.

امّا این که چگونه موجب انتقاص مغتاب (بالفتح) می شود:

إِمَّا بِقَصْدِ المُتَکَلِّمِ، أو بِکَوْنِ الکَلامِ بِنَفْسِهِ مُنَقّصَاً لَهُ، کَمَا إذَا اتَّصَفَ الشَخْصُ بِالألقَابِ المُشْعِرَهِ بِالذَّمِ؛

یا متکلّمِ غیبت، قصد تنقیص مغتاب را می کند یا آن کلامی را که به کار می برد فی نفسه موجب تنقیص مغتاب است؛ مثلاً شخص را متّصف به القابی می کند که مُشعر به ذمّ اوست.