بررسی گسترده ی فقهی غیبت صفحه 152

اصلِ چنین حقّی ثابت نیست و استصحاب می گوید: «لاتنقض الیقین بالشک ابداً»(1)؛ هیچ گاه یقین را با شک نقض نکن.

آن چه یقینی بود حرمت غیبت و عصیان حقِّ مغتاب (بالفتح) بود، که آن حق قطعاً ضایع شد. آیا علاوه بر آن حق، حقّ دیگری هم داشته که با وجود استغفار، هنوز شکّ در بقایش شده و نیازمند استصحاب برای بقایش باشد و در نتیجه استحلال لازم باشد؟ این اوّلِ کلام است و ما اصلاً درباره ی ثبوت چنین حقّی بحث می کنیم. سابقه ی چنین حقّی ثابت نیست، پس چگونه استصحاب کنیم؟!

امّا بیان دوم: از پاسخ بیان اوّل، جواب بیان دوم هم روشن می شود: درست است که اشتغال یقینی نیاز به برائت یقینی دارد، ولی چیزی که قطعی است اشتغال ذمّه به عدم اغتیاب مؤمن است، که قطعاً توسط انسانِ عاصی نقض شده است. حقّ دیگر از ابتدا مشکوک است؛ یعنی اشتغال، یقینی نیست که مستلزم برائت یقینی باشد.

پس آن چه که غیر واحدی از اعاظم در وجوب احتیاط فرمودند، صحیح نیست.