بررسی گسترده ی فقهی غیبت صفحه 181

_ روایت حفص بن عمیر(1)

مُحَمَّدُ بْنُ یَعْقُوبَ عَنْ عِدَّهٍ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ أَحْمَدَ بْنِ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ(2) عَنْ أَبِیهِ عَنْ هَارُونَ بْنِ الْجَهْمِ عَنْ حَفْصِ بْنِ عُمَیْرٍ(3) عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ - علیه السلام - قَالَ: «سُئِلَ النَّبِیُّ- صلی الله علیه و آله و سلم - مَا کَفَّارَهُ الِاغْتِیَابِ؟ قَالَ: تَسْتَغْفِرُ اللَّهَ لِمَنِ اغْتَبْتَهُ کُلَّمَا ذَکَرْتَهُ»(4)؛

[مطابق این حدیث] از نبی مکرّم اسلام- صلی الله علیه و آله و سلم - سؤال شد کفّاره ی غیبت چیست؟ فرمودند: برای کسی که غیبت او را کردی به درگاه خداوند استغفار کنی هر وقت که یادت آمد [حالا غیبت کردن او یادت بیاید یا خود او یادت بیاید، ولی انسب حالت اوّل است].

وجه استدلال

روایت به صورت مطلق می فرماید: هر غیبتی که کردی باید برای مغتاب (بالفتح) استغفار کنی، چه استحلال کرده باشی چه

1- صاحب وسائل، این روایت را از کافی نقل می فرماید، ولی وقتی به کافی نگاه می کنیم، به جای حفص بن عمیر، حفص بن عُمر در سند آمده است. البته هیچ کدام توثیق ندارند.
2- همان احمد بن محمّد خالد برقی است که گاهی او را به پدرش نسبت می دهند و می گویند: احمد بن محمّد و گاهی به جدّش که ابی عبدالله باشد نسبت می دهند.
3- تمامی سلسله سند غیر از حفص، ثقه هستند.
4- وسائل الشیعه، ج 12، کتاب الحج، ابواب احکام العشره، باب 155، ح 1، ص 290.