بررسی گسترده ی فقهی غیبت صفحه 318

اشکال محقّق ایروانی- قدس سره - مبنی بر عدم جواز ردع منکر از طریق منکر(1)

محقّق ایروانی در اشکال به دلیل سوم شیخ می فرماید:

لا یجوز الرّدع عن المنکر بالمنکر، فیزنی مع امرأه الزّانی و یسرق من السارق ردعاً له عن فعله(2)؛

ردع از منکر با منکر جایز نیست، پس [جایز نیست] کسی با همسر کسی که اهل زناست زنا کند [تا او را از فعل زنا ردع کند] و از سارقی سرقت کند تا او را از فعل سرقت ردع کند.

نقد اشکال محقّق ایروانی(3)

اوّلاً (پاسخ حلّی): ظاهراً کلام مرحوم شیخ قابل دفاع است؛ زیرا مسأله ی غیبت با سایر منکرات و محرّمات متفاوت است. حرمت غیبت برای حفظ احترام مسلمان است. وقتی کسی برای ردع منکر و نجات مؤمنی از آتش جهنّم غیبتِ او می کند، در واقع این غیبت، از منکر به معروف منقلب می شود.

این نظیر چیزی است که در مورد ضرب یتیم، معروف شده

1- سیّد خویی- قدس سره - هم این اشکال را مطرح کرده، می فرماید: «ففیه أنه لا یجوز ردع المنکر بالمنکر لانصراف أدلته عن ذلک، و إلا لجاز ردع الزناه بالزناه بأعراضهم، و ردع السراق بسرقه أموالهم». (مصباح الفقاهه، ج 1، ص 353)
2- حاشیه للمکاسب «للایروانی»، ج 1، ص 36.
3- این نقد، پاسخ بیان سیّد خویی هم می تواند باشد.