بررسی گسترده ی فقهی غیبت صفحه 471

2. آیا با إخبار ثقه، استحقاق غیبت شخص ثابت می شود؟

بیان شد در مواردی که علم به حرمت غیبت داریم استماع آن هم حرام است و اگر دانستیم مغتاب (بالفتح) استحقاق غیبت دارد استماعش هم جایز است و در موارد شک، با ضمّ وجدان به اصل می توانیم موضوع حرمت استماع را احراز کنیم، گرچه فعل مغتاب (بالکسر) را حمل بر صحّت می کنیم.

سؤالی که این جا مطرح است این که آیا در موارد شک، با استناد به خبر ثقه، استحقاق غیبتِ مغتاب (بالفتح) ثابت می شود که در نتیجه غیبت و استماع آن جایز باشد، یا خیر؟

در پاسخ به این سؤال باید مبنای ما در این که آیا در ثبوت موضوعات، بیّنه (شاهدین عدلین) لازم است یا شاهد واحد عادل، بلکه ثقه هم کافی است، روشن گردد. اگر کسی قائل به کافی بودن قول ثقه در غیر باب قضاوت باشد _ کما قوّیناه فی مبحث الطهاره(1) _ می گوییم در این مورد هم باید کافی بداند؛ یعنی اگر ثقه ای _ چه رسد به عادل _ خبر داد که مغتاب، مستحقّ غیبت است، پذیرفته می شود و استماع غیبت جایز است. و از این جا نکته ا ی بسیار مهم استفاده می شود که اگر غیبت کننده مسبوق به عدالت باشد _ بدانیم عادل است(2) _ و احتمال بدهیم با مجوّز شرعی غیبت می کند، طبق