بررسی گسترده ی فقهی غیبت صفحه 64

ضعیف السند باید این گونه توجیه کنیم.

یکی از دلایل چنین تهدیدهایی (برتری گناه یک درهم ربا از سی و شش زنا) این است که کسانی که مرتکب ربا بودند، حتّی بعد از اعلام حکم حرمت ربا و تصریح خداوند متعال به (أَحَلَّ اللَّهُ الْبَیْعَ وَ حَرَّمَ الرِّبا)(1) باز هم انگیزه برای ادامه ی کار خود و رباخواری داشتند و لذا جای چنان تهدیدی بود که خداوند اعلام حرب به آن ها کند. پس با وجود دواعی بر انجام چنین حرامی، خداوند برای بیان شدّت حرمت، از مثال گناهی استفاده می کند که شدّت آن نزد همه معلوم است.

شاهد مطلب این که هنوز هم با وجود این همه تأکیدات قرآنی و روایی، افراد زیادی مبتلای به ربا هستند و توجیهاتی هم برای صحّت عمل خود می آورند. در چنین فضایی لازم بود چکّشی مانند تشبیه ربا به سی و شش زنا، بر سر مسلمانانِ بی مبالات بخورد تا أهمّیت و قُبح ربا مشخّص شود(2). توجیه دیگر این که بیان این دسته از روایات برای مبالغه است(3).

1- البقره، آیه ی 275.
2- هنوز هم برخی مجتهدنماها نظرات خلاف واقعی درباره ی ربا می دهند و برخی اقسام بیّن ربا را می خواهند از دایره ی حرمت خارج کنند و بحث ربای مصرفی و سرمایه گذاری را مطرح می کنند. (غروی)
3- اختلاف در عدد تشبیه بین 30، 33 و 36 می تواند شاهد بر مبالغه بودن این اعداد باشد، و إلا می بایست در تمامی روایات، عدد یکی باشد. (غروی)