بررسی گسترده ی فقهی غیبت صفحه 68

از کسی ندیدیم، ولی به نظر ما چنین تفصیلی از مجموع ادلّه استفاده می شود.

آیا منحصراً غیبت «مؤمن» حرام است؟

جناب شیخ- قدس سره - حرمت غیبت را مخصوص مؤمنین می داند(1)؛ زیرا غیبت مخالفین، جزء مستثنیات غیبت است و در بحث مستثنیات غیبت خواهیم گفت: کسانی که اهل بدعت هستند غیبت ندارند و کسی که مخالف عقائد حقّه است معلوم است که اهل بدعت است. فرد اعلای اهل بدعت، مخالفین هستند و به طریق اولی مشمول روایات اهل بدعت می شوند. اگر شیعه ای به خاطر یکی دو مسأله ی فقهی مصداق اهل بدعت شود، مخالفین که در اصول و فروع به اسم اسلام مخالفت می کنند به طریق اولی اهل بدعت خواهند بود، بلکه باید فضائح و قبائح آنان نیز ذکر گردد تا مردم از آن ها دوری کنند(2).

این استدلال، استدلالی قویّ است که جناب شیخ فرموده(3) و

1- ثم إنّ ظاهر الأخبار اختصاص حرمه الغیبه بالمؤمن فیجوز اغتیاب المخالف. (المکاسب المحرمه للشیخ الأنصاری، ج 1، الرابعه عشره الغیبه، ص 319)
2- مُحَمَّدُ بْنُ یَحْیَی عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْحُسَیْنِ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِی نَصْرٍ عَنْ دَاوُدَ بْنِ سِرْحَانَ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ - علیه السلام - قَالَ: «قَالَ رَسُولُ اللَّهِ-- صلی الله علیه و آله و سلم - إِذَا رَأَیْتُمْ أَهْلَ الرَّیْبِ وَ الْبِدَعِ مِنْ بَعْدِی فَأَظْهِرُوا الْبَرَاءَهَ مِنْهُمْ وَ أَکْثِرُوا مِنْ سَبِّهِمْ وَ الْقَوْلَ فِیهِمْ وَ الْوَقِیعَهَ وَ بَاهِتُوهُمْ کَیْلَا یَطْمَعُوا فِی الْفَسَادِ فِی الْإِسْلَامِ وَ یَحْذَرَهُمُ النَّاسُ وَ لَا یَتَعَلَّمُوا مِنْ بِدَعِهِمْ یَکْتُبِ اللَّهُ لَکُمْ بِذَلِکَ الْحَسَنَاتِ وَ یَرْفَعْ لَکُمْ بِهِ الدَّرَجَاتِ فِی الْآخِرَهِ». (الکافی، ج 2، کتاب الایمان و الکفر، باب مجالست اهل المعاصی، ح 4، ص 376)
3- جناب شیخ در بحث جواز غیبت مخالفین دلیلی ارائه نداده اند و ظاهراً بیان حضرت استاد در انتساب استدلال به شیخ، مربوط به استدلال ایشان در جواز غیبت اهل بدعت است که می فرماید: «و منها [مستثنیات الغیبه] قصد حسم ماده فساد المغتاب عن الناس کالمبتدع الذی یخاف من إضلاله الناس و یدل علیه مضافا إلی أن مصلحه دفع فتنته عن الناس أولی من ستر المغتاب، ما عن الکافی بسنده الصحیح عن أبی عبد الله - علیه السلام - قال: قال رسول الله-- صلی الله علیه و آله و سلم - : إذا رأیتم أهل الریب و البدع من بعدی فأظهروا البراءه منهم و أکثروا من سبهم و القول فیهم و الوقیعه و باهتوهم کیلا یطمعوا فی الفساد فی الإسلام و یحذرهم الناس و لا یتعلموا من بدعهم یکتب الله لکم بذلک الحسنات و یرفع لکم به الدرجات». (المکاسب المحرمه للشیخ الأنصاری، ج 1، الرابعه عشره الغیبه، ص 353). (غروی)