بررسی گسترده ی فقهی غیبت صفحه 7

صفحه 7

غیبت گفته اند: «ذکرک أخاک بما یکرهه»(1)؛ برادر مؤمنت را یاد کنی به آن چه که مکروه می دارد.

برخی هم این گونه معنا کرده اند: «کشف عمّا ستره الله علیه»(2)؛ آن چه را که خداوند در مورد برادر مؤمنت مستور کرده است کشف کنی، به گفتار باشد یا به عمل.

تشخیص موضوع غِیبت بسیار مهم است و تحقیقاً می توان گفت: مهمترین بحث در غیبت، بحث تشخیص موضوع است. در حرمت غیبت هیچ شبهه ای نیست، امّا غیبتی که حرام است چیست؟ حدود غیبت کدام است؟ گاهی برخی از عوام، دیگرانی را که از خواص بوده و ملتزم به ترک غیبت هستند متّهم به غیبت می کنند، در حالی که این شخص (عامی) نتوانسته موضوع غیبت را تشخیص دهد.

چه بسا غیبتی که آن عالم عادل انجام می دهد نه تنها جایز، بلکه واجب باشد. در این حالت نسبت غیبت به او، خودش گناه تهمت را دارد و به جای این که نهی از منکر کند، خود مرتکب منکر شده


1- «یَا أَبَا ذَرٍّ! سِبَابُ الْمُسْلِمِ فُسُوقٌ، وَ قِتَالُهُ کُفْرٌ، وَ أَکْلُ لَحْمِهِ مِنْ مَعَاصِی اللَّهِ، وَ حُرْمَهُ مَالِهِ کَحُرْمَهِ دَمِهِ». قُلْتُ: یَا رَسُولَ اللَّهِ! مَا الْغِیبَهُ؟ قَالَ: «ذِکْرُکَ أَخَاکَ بِمَا یَکْرَهُهُ». قُلْتُ: یَا رَسُولَ اللَّهِ! فَإِنْ کَانَ فِیهِ ذَاکَ الَّذِی یُذْکَرُ بِهِ؟ قَالَ: «اعْلَمْ إِذَا ذَکَرْتَهُ بِمَا هُوَ فِیهِ فَقَدِ اغْتَبْتَهُ، وَ إِذَا ذَکَرْتَهُ بِمَا لَیْسَ فِیهِ فَقَدْ بَهَتَّهُ». (الامالی للشیخ الطوسی، مجلس 19، ح 1، ص 537)
2- وَ عَنْ عَلِیِّ بْنِ إِبْرَاهِیمَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عِیسَی عَنْ یُونُسَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ سَیَابَهَ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ - علیه السلام - یَقُولُ: «الْغِیبَهُ أَنْ تَقُولَ فِی أَخِیکَ مَا سَتَرَهُ اللَّهُ عَلَیْهِ وَ أَمَّا الْأَمْرُ الظَّاهِرُ مِثْلَ الْحِدَّهِ وَ الْعَجَلَهِ فَلَا وَ الْبُهْتَانُ أَنْ تَقُولَ فِیهِ مَا لَیْسَ فِیهِ». (وسائل الشیعه، ج 12، تتمه کتاب الحج، ابواب احکام العشره، باب 154، ح 2، ص 288)
کتابخانه بالقرآن کتابخانه بالقرآن
نرم افزار موبایل کتابخانه

دسترسی آسان به کلیه کتاب ها با قابلیت هایی نظیر کتابخانه شخصی و برنامه ریزی مطالعه کتاب

دانلود نرم افزار کتابخانه