بررسی گسترده ی فقهی غیبت صفحه 80

داریم، تنها به اندازه ی قدر متیقّن می توانیم خارج شویم؛ یعنی اگر ثبوت استثنا یقینی بود غیبت حرام نیست وگرنه داخل در اطلاق حرمت است.

بر خلاف بعضی که اصلاً در اصل تحقّق غیبت، در چنین مواردی (ذکر عیب غیر مستور) شبهه دارند که آیا از حیث لغت، غیبت صادق است یا نه؟

ثمره ی این اختلاف، قابل توجّه است؛ زیرا اگر در صدق لغوی غیبت شک داشتیم باید به قدر متیقّن اکتفا کنیم که قدر متیقّن، ذکر عیب مستور است. پس مطابق نظر حضرت امام- قدس سره - اصل، این گونه می شود: اصل، حرمت ذکر عیب است «إلا ما خرج بالدلیل»؛ مگر مواردی که با دلیل، خارج شده باشد. امّا مطابق دیدگاه دوم، فقط ذکر عیب مستور غیبت است و غیبت بودن موارد دیگر احتیاج به دلیل داشته و اگر دلیلی نبود مجرای برائت است.

نقد و بررسی دیدگاه حضرت امام- قدس سره -

برای بررسی فنّی و عالمانه ی این دو مسأله (صدق یا عدم صدق غیبت بر ذکر عیبی که در شخص نباشد و شرط مستور بودن عیب در تحقّق غیبت) ابتدا باید لغت غیبت را صرف نظر از بیان شارع مقدّس بررسی کنیم تا ببینیم غیبت، در حاقّ لغت به چه معناست؟ آن عرب بیابانی که ابتدا آیه ی شریفه ی (و لا یَغْتَبْ بَعْضُکُمْ بَعْضاً) را شنید، یا کلام رسول الله- صلی الله علیه و آله و سلم - را که فرمودند: «الغیبه کذا» شنید، چه معنایی در ذهنش نقش می بست؟ آیا اصلاً معنایی در ذهنش نقش می بست و آیا می توان آن معنا را به دست آورد؟