بررسی گسترده ی فقهی کذب (موضوع، احکام و موارد استثناء) صفحه 275

فی الجمله آن را مطرح کرده اند. و آن این که آیا می توان قضیه ای را که مشکوکٌ فیهاست، إخبار کرد؟ به عبارت دیگر آیا قول به غیر علم جایز است؟ مثلاً اگر نمی دانیم زید قائم است یا خیر، آیا می توانیم بگوییم «زیدٌ قائمٌ»؟

البته در مورد آن چه مربوط به شرع می باشد، مسلّم است که قول به غیر علم جایز نیست و جای هیچ مناقشه ای نمی باشد؛ چون ادلّه به صراحت دلالت بر عدم جواز می کند، مانند آیه ی شریفه ی: (أَنْ تَقُولُوا عَلَی اللَّهِ ما لا تَعْلَمُون)(1) و روایات متعدّدی که نهیِ از قول به غیر علم در شرعیّات می کند که تعدادی از آن ها خواهد آمد.

پس محلّ کلام در این بحث، از حیث نسبت دادن به خداوند متعال و رسول اکرم - صلی الله علیه و آله و سلم - و ائمّه ی معصومین- علیهم السلام - نیست، بلکه از