کتابخانه بالقرآن

بررسی گسترده ی فقهی کذب (موضوع، احکام و موارد استثناء) صفحه 90

صفحه 90

استفاده می شود اگر کسی دروغ گفت، ایمان ندارد. در نتیجه استدلال مرحوم شیخ درست است.

قلت: به نظر می رسد این حصر در آیه ی شریفه به حسب شأن است و در مقابل قول کسانی که به پیامبر اکرم - صلی الله علیه و آله و سلم - تهمت افتراء زدند، می فرماید فقط غیر مؤمن شأنیت افتراء دارد.

و در جواب این سؤال که پس چگونه گاهی مؤمن هم کذب می گوید، می گوییم: مؤمن جبلّه اش دروغ گویی نیست. کذب، شأن غیر مؤمن است. غیر مؤمن است که لیاقت کذب دارد و اگر مؤمنی کذب بگوید، بر خلاف ایمان، منش و عادتش گفته است.(1)

1- این بیان گرچه فی الجمله می تواند جوابی به إن قلت باشد، ولی خودش می تواند بیان گر کبیره بودن کذب باشد؛ زیرا باز طبق این بیان، کذب آن قدر گناه زشتی است که مناسب با ایمان نیست، بلکه شأن کافر است و کسی که دروغ می گوید، فرض عدم ایمان او شده است. پس این بیان باز مناسب با کبیره بودن کذب است. شاید بهتر این باشد همان طور که سید خویی- قدس سره - فرمودند، بگوییم مراد از (الَّذینَ لا یُؤْمِنُونَ) در آیه ی شریفه، همان کسانی باشد که به پیامبر افتراء زدند؛ یعنی همان کسانی که ایمان ندارند و به پیامبر تهمت افتراء زدند و گفتند: (إِنَّما أَنْتَ مُفْتَرٍ)، خودشان فقط دروغ گو هستند؛ نه پیامبر که ایمان به آیات الهی دارد. البته آیه ی شریفه شامل کسانی که بعد از این قضیه هم به پیامبر تهمت افتراء می بندند نیز می شود و به اصطلاح قضیه ی حقیقیه است. (امیرخانی)