شهید ثانی(1) - قدس سرهم - در ظاهر کلماتشان فرموده اند که کذب علی الاطلاق کبیره است؛ چه مفسده ای بر آن مترتب شود و چه نشود.
تأییدی بر کبیره بودن مطلق کذب در وصیت پیامبر - صلی الله علیه و آله و سلم - به ابوذر
سپس شیخ - قدس سره - می فرماید:
و یؤیّده ما روی عن النبی - صلی الله علیه و آله و سلم - فی وصیته لأبی ذر رضوان الله علیه: «ویلٌ للذی یحدّث فیکذب، لیُضحِکَ القوم، ویلٌ له، ویلٌ له، ویلٌ له»(2).
این روایت از لحاظ سند ناتمام است.
مرحوم شیخ می فرماید: این که حضرت سه بار فرمودند «ویلٌ له، ویلٌ له، ویلٌ له» این دالّ بر کبیره بودن کذبی است که به خاطر خنداندن مردم بیان می شود و از آن جایی که چنین کذبی که برای تفریح و خنداندن مردم است غالباً بدون مفسده است، پس معلوم می شود مطلق کذب حتّی اگر مفسده ای بر آن مترتب نباشد کبیره است.
1- شهید ثانی، زین الدین بن علی عاملی، الروضه البهیه فی شرح اللمعه الدمشقیه ( کلانتر)، ج 3، ص128: العداله ... تزول بالکبیره مطلقا، و هی ما توعد علیها بخصوصها فی کتاب، أو سنه، و هی إلی سبعمائه أقرب منها إلی سبعین و سبعه. و منها القتل و الربا و الزنا و اللواط ... و الکذب خصوصا علی اللّه و رسوله- صلی الله علیه و آله و سلم - و ... .
2- شیخ طوسی، محمد بن الحسن، الأمالی للشیخ الطوسی، ص525.