بررسی گسترده ی فقهی: قمار، قیادت، قیافه، کهانت و ... صفحه 227

گوشش، نوع حرف زدنش و ... اقتضاء می کند که پدرش بکر نیست، بلکه عمرو است و او را نسبت به عمرو دهد و آثار فرزند عمرو بودن را بر آن بار کند، که این حرام است. امّا اگر چنین نسبتی ندهد و صرف این که خودش اعتقاد علمی یا ظنی پیدا کند و دیگران هم صرفاً جهت این که ببینند چه می گوید پیش او بروند، حرام نیست.

امّا حقیقت آن است که این کلام شیخ- قدس سره - با مدعای ایشان که فرمودند قیافه بعنوانه حرام است و اجماع بر آن قائم است، منافات دارد؛ یعنی اگر قیافه بعنوانه حرام باشد حتّی اگر اثر حرامی بر آن مترتب نشود هم حرام است، رفتن پیش او هم حرام است.

بله ما که ادلّه ی حرمت قیافه را تمام ندانستیم، می توانیم بگوییم در صورتی حرام است که اثر محرّمی بر آن مترتب شود، مثل نسبت دادن زید به عمرو در حالی که در فراش بکر متولد شده، یا حتّی نسبت دادن مجهول الهویه به کسی با صنعت قیافه؛ زیرا:

اولاً: این مصداق قول به غیر علم است و هر جا قول به غیر علم حرام باشد، به این اعتبار قیافه حرام خواهد بود.

ثانیاً: خود نسبت دادن کسی به دیگری بدون علم هم حرام است.

ثالثاً: این انتساب مخالف استصحاب عدم ازلیِ انتساب او به این شخص است (نظیر استصحاب عدم قرشیّت مرأه)، و الغاء اعتبار حجّت شرعی می باشد.