علم غیب صفحه 144

علم مخلوق حادث و مجعول و محدود است و علم خالق ذاتی و قدیم ازلی سرمدی و غیر محدود است و هیچ کس در این علم با خدا شرکت ندارد.(1)

و از نووی نیز در فتاوایش چنین نیز نقل شده است.(2)

پس ابن حجر درباره کسانی که به عقیده خویش آنان را از اولیا می داند قائل می شود که به بعضی از مغیبات دانا می شوند، هر چند با عقاید شیعه نسبت به ائمه هدی‰ موافق نیست، چون گمان می کند علم به حوادث کائنات و آینده تا روز قیامت از مختصات حق تعالی است.

لکن ما به او و امثال او می گوییم:

این ملاکی که تو درباره اولیا در نظر خود قائل می شوی می گویی که علمشان از تعلیم و بخشش خدایی است، این ملاک درباره ائمه‰ شیعه نیز جاری است، چون علم ائمه شیعه‰ نیز از احسان و لطف خدایی است. همان طور که مقدار قلیل آن را درباره اولیا به نظر خود ممکن می دانید، بیشترش را نیز درباره ائمه هدی‰ ممکن بدانید. پس مانعی ندارد پروردگار افرادی را که پسندیده و بر جمیع خلق آنان را برگزیده هرچه بیشتر بخواهد لطف و عنایت فرماید.

نیشابوری صاحب التفسیر بر همین طریق سیر کرده و گفته است:

استبعاد کرامات اولیا خالی از دو جهت نیست: یا آن که خداوند متعال اهلیت و صلاحیت ندارد که به مؤمن آن چه را می خواهد بدهد؛ یا مؤمن اهلیت و صلاحیت این الطاف و احسان را ندارد، اما هر دو بعید است؛ برای آن که توفیق دادن خداوند مؤمن را به معرفت خود بهترین بخششی است برای بنده و هنگامی که خداوند بهترین را مرحمت فرموده و بخل ننموده، سزاوار است که نسبت به پست تر بخل نورزد و در ذات مقدس او هیچ بخلی راه ندارد.(3)

2. مالک نبودن پیامبر به اموراتش

1- ر.ک: کلام ابن حجر در فتح الباری، ج13، ص306 310 (کتاب التوحید )؛ مقتل الحسین للمقرّم، ص30.
2- الفتاوی الحدیثیه، ص312 (مطلب: فی حکم ما إذا قال قائل فلان یعلم الغیب).
3- از کتاب نور السافر فی اعیان القرن العاشر، ص85 نقل شده و این کتاب تألیف عبدالقادر عیدروسی می باشد. و این کلام را با کلام نووی و کلام ابن حجر، علامه جلیل القدر سید عبد الرزّاق مقرم نجفی در کتاب مقتل الحسین†، ص39 نقل فرموده است.