علم غیب صفحه 23

روایات در تفسیر این آیه شریفه

آقای امامی گفتند: خواهشمندم روایاتی را که از اهل بیت پیامبر‰ هم در تفسیر این آیه شریفه رسیده است بیان فرمایید.

حقیر عرض کردم: بسیار خوب. من هم معتقدم که بایستی در استدلال به آیات (غیر محکمات و نصوص) برای کشف مراد خداوند، به بیانات عترت‰ مراجعه شود؛(1) زیرا مورد اتفاق شیعه و سنی است که پیامبر اکرمˆ قرآن و عترت را دو خلیفه خود در امت معرفی کرده و فرموده:

تا وقتی که به کتاب و عترت تمسک جویید، هرگز گمراه نخواهید شد. این دو، تا قیامت، از یکدیگر جدا نمی شوند.(2)

اکنون، قسمتی از روایات مربوط به آیه شریفه را نقل می کنیم.

حدیث اوّل

سُدیر صَیرَفی می گوید: در محضر امام باقر† بودم. حُمران بن اَعین از امام سؤالاتی کرد. از مطالبی که حمران در محضر امام مطرح کرد آیه شریفه ]عَالِمُ الغَیْبِ فَلَا یُظْهِرُ عَلَی غَیْبِهِ اَحَداً[ بود. امام باقر† فرمود که:

تتمه آیه را بخوان: ]اِلَّا مَنِ ارتَضَی مِنْ رَسُولٍ[؛ آن گاه فرمود: به خدا قسم، محمدˆ از کسانی است که خداوند او را برای این مقام پسندیده است. (3)

معنی غیب

1- البرهان فی تفسیر القرآن، ج1، ص631 ، ح3 [1719]: فَکَانَ تَأوِیلْ أَبْنَائِنَا الْحَسَنِ وَالْحُسَینِ، وَنِسَائِنَا فَاطِمَهُ، وَأنْفْسِنَا عَلِیُ بْنِ أبِی طَالِب†.
2- الإرشاد (للمفید)، ج1، ص233؛ إقبال الأعمال، ص454؛ بحارالأنوار، ج2، ص100، ح59 (باب 14 ازأبواب العلم از کتاب العقل...)؛ الدرر المنثور فی تفسیر المأثور، ج6، ص7: «مَا إِنْ تَمَسَّکْتُمْ بِهِمَا لَنْ تَضِلُّوا بَعْدِی کِتَابَ الله وَعِتْرَتِی أَهْلَ بَیْتِی وَإِنَّهُمَا لَنْ یَفْتَرِقَا حَتَّی یَرِدَا عَلَیَّ الْحَوْضَ».در کتاب مقام قرآن و عترت، ص15 28 و در اوّل کتاب اثبات ولایت، ص25 29 به مواضع این روایات اشاره کرده ام، (مؤلف).
3- الکافی، ج1، ص256، ح2 به سند صحیح، (مؤلف)؛ بحارالأنوار، ج26، ص165، ح20 (باب 12 از ابواب علومهم‰ از کتاب الإمامه).