علم غیب صفحه 50

نیز دو حدیث دیگر از امام صادق† رسیده است که آن حضرت فرمود:

علم کتاب مبین نزد امام مبین است. (1)

به نظر می رسد که اطلاق «کتاب مبین» بر وجود امام به خاطر اطلاق اسم حال است بر محل؛ یعنی چون تمام علوم قرآن در قلب مقدس امام جای گرفته است، می گویند که امام «کتاب مبین» است؛ این از باب «زیدٌ عدلٌ» است که معنایش می شود: زید عدالت است؛ یعنی چون کمال عدالت در اوست، اسم عدالت بر او نهاده اند. در فارسی هم می گویند: فلانی یک پارچه تقوا و پرهیزگاری است! پس اسم «کتاب مبین»بر موضوع علوم آن که، امام مبین است، گذاشته شده؛ و این مدعی از روایات بسیار نیز ثابت می گردد.(2)

7. علم ائمه‰ به تمام حقایق قرآن

]مَا فَرَّطْنَا فِی الْکِتَابِ مِنْ شَیءٍ[؛(3)

هیچ چیز را در قرآن فروگذار نکردیم.

آیه مذکور دلالت دارد که علم همه چیز در کتاب صامت (قرآن) موجود است. از طرف دیگر بنابر روایاتی که خواهد آمد، اثبات علم ائمه هدی‰ به همه قرآن قطعی است؛

و چون قرآن دارای همه حقایق است و چیزی در قرآن فروگذار نشده، اثبات می شود که ائمه‰ واجد همه علوم اند و به همه چیز آگاهی دارند.

8. بیان همه چیز در قرآن

1- الاحتجاج، ج2، ص375؛ بحارالأنوار، ج35، ص430، ح 3 (باب 24 از ابواب الآیات النازله فی شأنه† از کتاب تاریخ امیرالمؤمنین†)؛ و حدیث دوم در کتاب الکافی، ج8، ص248، ح349 از ابن ربیع شامی از آن حضرت می باشد. و همچنین در البرهان فی تفسیر القرآن، ج2، ص436، ح2 [3492] است، (مؤلف).
2- در بحارالأنوار، ج23، ص206 (باب اَنَّهُم آیاتُ الله و بَیِّناتُهُ و کِتابُهُ؛ یعنی: ائمۀ هدی آیات و بیّنات وکتاب خدا می باشند)،تعداد بیست روایت برای اثبات عنوان باب نقل فرموده است. و در ج24، ص173 باب (اَنَّهُم کَلِماتُ الله...؛ یعنی: ائمۀ هدی کلمات الله هستند)، بیست و پنج حدیث برای عنوان باب آورده. نیز در ج36، ص55 ( باب اَنَّهُ کَلِمهُ الله...؛ یعنی: امیرالمؤمنین کلمه الله می باشد)، روایاتی ذکر فرموده اند، (مؤلف).
3- الأنعام (6)، آیه 38.