تروریسم علیه انقلاب صفحه 239

مقدمه

فناوری های نوین اطلاعاتی و ارتباطی، از جمله اینترنت، این امکان را فراهم می کند تا کنشگران در بستر و محیط جدیدی به تعامل بپردازند که فضای مجازی(1)

نامیده می شود. نخستین بار، ویلیام گیبسون(2)

نویسنده داستان های علمی - تخیلی، در اثر خود با عنوان نورومنسر(3)

در سال 1982 واژه فضای مجازی را به کار برد.(4) فضای مجازی عبارت است از مجموعه ای از ارتباطات بین انسان ها از طریق رایانه و وسائل مخابراتی بدون در نظر گرفتن جغرافیای فیزیکی.(5) به عبارت دیگر، فضای مجازی، محیط الکترونیکی واقعی است که ارتباطات انسانی به شیوه ای سریع، فراتر از مرزهای جغرافیایی و با ابزار خاص، در آن به طور زنده و مستقیم روی می دهد. فناوری اطلاعات و ارتباطات این امکان را فراهم می کند که کنشگر همزمان در هر دو جهان واقعی و مجازی حضور داشته باشد و فراتر از حدود مکانی - زمانی محل استقرار خود به تعامل با سایر کنشگران، و تاثیرگذاری بر کنش های اجتماعی و سیاسی بپردازد.

در نتیجه، محیط عملیاتی دولت ها در زمینه ها و ابعاد مختلف امنیتی، سیاسی، اقتصادی و اجتماعی دیگر محدود به جهان واقعی نخواهد بود، بلکه جهان مجازی که حاصل تعاملات و ارتباطات الکترونیکی کنشگران (اعم از دولتی و غیر دولتی هم چون، افراد و گروه ها) از طریق اینترنت، ماهواره و تلفن همراه است، فرصت ها و تهدیدات نوینی را فراروی دولت ها قرار داده است. نقش فزاینده فناوری های بنیادین فضای مجازی در فرهنگ و حیات اجتماعی و تأثیر گذاری آن بر کیفیت و الگوهای تعاملی میان دولت ها و ماهیت تهدیدات (اهمیت یافتن تهدیدات نرم در مقابل تهدیدات سخت و امنیت نرم در مقابل امنیت سخت) بیانگر آن

1- .cyberspace.
2- .William Gibson.
3- .Neuromancer.
4- www.en.wikipedia.org/wiki/Cyberspace.
5- Marc A. Smith and Peter Kollock, Communities in Cyberspace, London: Routledge, 1999.p.5.