- مقدمه 1
- 1- در کوچههای بغداد 3
- 2- نهی منکر ابوبصیر از مجلس میگساری و موسیقی همسایهاش 5
- اشاره 8
- فصل اول: پیشینه موسیقی 8
- مخترع موسیقی 9
- اختراع موسیقی و غنا 9
- مخترع غنا 10
- سابقۀ موسیقی در ایران 11
- پیشرفت چشمگیر موسیقی بین اعراب 12
- موسیقی در جنگ های صدر اسلام 13
- ورع و پرهیزگاری ایرانیان آن زمان 13
- موسیقی یکی از ابزار استعمار است 14
- در برنامه استعمار 16
- اشاره 20
- فصل دوم : مفهوم غنا و موسیقی 20
- اشاره 21
- 1- معنای لغوی موسیقی 21
- 1- موسیقی اصیل و سنتی و غیر سنتی 24
- انواع موسیقی به لحاظ کاربرد محتوایی 24
- اشاره 24
- 2- موسیقی حرام 25
- 5- موسیقی مبتذل 27
- 4- موسیقی مفید 27
- 3- موسیقی متعالی یا عرفانی 27
- موسیقی غم انگیز 28
- چند استفتاء 28
- 6- موسیقی بیهوده 28
- موسیقی نیرو بخش 28
- موسیقی تفریحی 29
- موسیقی کوتاه 29
- 2- مفهوم نوت = نت 29
- 3- معنای لغوی غناء 30
- 4- معنای ترجیع 30
- 5- معنای طرب (مطرب) 31
- اشاره 31
- انواع طرب 32
- 1- طرب مفرَّح و حزن انگیز 32
- 3- طرب روحی 33
- 2- طرب خیالی 33
- 5- معنای لهو 35
- 4- طرب نفسی 35
- سخنان بزرگان پیرامون تعاریف واژههای موسیقی و غنا 36
- موسیقی مطرب 37
- موسیقی مطرب و لهوی 37
- استثنائات از حرمت غناء در تاریخ 39
- مستثنیات موسیقی و غنا 39
- خوب خواندن و غناء دوتاست 40
- صدای خوب مانعی ندارد 41
- غنا و موسیقی در مجلس عروسی زنانه 41
- شرایط سه گانه 43
- اشاره 45
- فصل سوم : آثار و عواقب غنا و موسیقی 45
- کار اعصاب و تأثیر موسیقی بر آن 46
- اشاره 49
- موسیقی موجب اخلال در دستگاههای مختلف بدن 49
- 1- موسیقی مهمترین موجد ضعف اعصاب 50
- 2- موسیقی عامل ضعف اراده و توجه غیر طبیعی 51
- 3- موسیقی عامل رکود 51
- 4- موسیقی عامل فشار خون 52
- 5- موسیقی عامل دیوانگی 53
- 6- موسیقی عامل بزرگ اشاعۀ فحشاء 53
- 8- کم کردن رغبت مطالعه 54
- 7- موسیقی در هم شکنندۀ عواطف 54
- 9- تضعیف بینایی 55
- اشاره 55
- 10- کوتاهی عمر 55
- موسیقی دشمن سرسخت طول عمر است 56
- 11- جنون و دیوانگی 57
- 1- از عوامل سکتۀ قلبی 58
- ضرر موسیقی از دیدگاه دانشمندان جهان 58
- اشاره 58
- 2- از عوامل سر درد 59
- 4- فلج کردن روحیه 59
- 3- تأثیر بر روی جنین 59
- 5- خستگی شدید سلسله اعصاب 60
- 6- رقص بدون اراده 60
- ضررهای موسیقی از دیدگاه محمد تقی جعفری قدس سره 61
- اشاره 61
- 7- از عوامل فشار خون 61
- 1- غافل کردن از مقدرات 63
- امراض دیگر 63
- اشاره 63
- دو داستان زیبا و عبرت آموز 64
- اشاره 64
- 2- بیرون آوردن از جدیت 64
- 3- مریض شدن مغز 66
- نظر برخی از نوابغ جهان در مورد موسیقی 66
- حکایت ابونصر فارابی در مجلس سیف الدوله 68
- نمونههای واقعی از تأثیر موسیقی 68
- تقاضای ممنوعیت موسیقی در غرب 71
- نظر خوانندۀ مشهور ایتالیایی دربارۀ موسیقی 72
- ضررهای موسیقی بر آب 73
- اشاره 75
- بررسی عواقب غنا و موسیقی 75
- موسیقی و غناء از منظر دین 75
- الف: آثار وخیم آن در دنیا 76
- 2: سبب نفاق 76
- 1: مرگ ناگهانی و قبول نشدن دعا 76
- 3: عامل زنا 76
- 4- بدبختی جامعه 77
- 5- ناسپاسی از حق تعالی 77
- 6- بی تفاوت شدن نسبت به ناموس 78
- 7- رفتن برکت 78
- 8- موسیقی علنی در آخرالزمان 79
- 9- زبان حال موسیقی 80
- 10- سبب ازدیاد شهوت جنسی 80
- 11- غضب خدا 80
- 12- مقدمۀ قساوت قلب 81
- 1- با روی سیاه محشور میشود 81
- ب: عواقب وخیم غناء و موسیقی پس از مرگ 81
- 3- به صورت خوک و بوزینه در میآیند 82
- 2- خدا نظر رحمت به او نمیفرماید . 82
- ثواب پرهیز از غناء 83
- 5- در قیامت به صورت نابینا و گنگ و کر خواهد بود 83
- 4- در گوشش سرب ذوب شده (گداخته) می ریزند. 83
- خرید و فروش ، تعلیم و یاد دادن 84
- خرید و فروش و کسب با وسایل لهو 85
- اجرت گرفتن جهت تکثیر فیلم و نوارهای مبتذل 86
- دو استفتاء 86
- خرید و فروش آلات لهو و لعب 88
- اشاره 89
- فصل چهارم: دلائل حرمت موسیقی 89
- اشاره 90
- اشاره 90
- کتاب ( قرآن ) 90
- غنا و موسیقی در قرآن کریم 90
- دلائل چهارگانه در موسیقی و غناء 90
- آیه اول 91
- آیه دوم 92
- آیه سوم 93
- اشاره 93
- غنا از گناهان کبیره است 96
- آیه چهارم 97
- آیه پنجم 98
- سنّت 99
- اشاره 99
- اجماع 99
- ادعای اجماع فقها در حرمت موسیقی 100
- ادعای اجماع فقها بر حرمت غناء 101
- عقل 103
- فصل پنجم : سئوالاتی پیرامون موسیقی و غناء 105
- اشاره 105
- 1- شایستگی موسیقی به خاطر لذت به هیچ منطقی تکیه نمیکند 106
- 2- علت ممنوعیت موسیقی در منابع اسلامی 107
- 3- آیا موسیقی روح انسان را تصفیه میکند ؟ 107
- 4- اگر موسیقی واقعاً ضرر داشت آیا میتوانست این اندازه مردم را به خود مشغول کند ؟ 108
- 5- موسیقی نمیتواند چاشنی روح باشد 109
- 6- آیا موسیقی در محل کار سبب کار بیشتر است ؟! 109
- 7- احتلالات تعقل در موسیقیدانان 110
- 8- گوش دادن به موسیقی های مجاز 111
- 9- آیا در اسلام به زیبایی و جمال عنایتی شده؟ 111
- 10- آیا بیماران روحی به وسیلۀ موسیقی معالجه میشوند ؟ 112
- اشاره 112
- نخستین شرط آرامش و آسایش 113
- 11- آیا درست است که موسیقی دانان را تشویق کرد یا نه ؟ 114
- منابع و مآخذ 116
آیت الله العظمی فاضل لنکرانی قدس سره : غنا : آوازی است که در آن صدا را در گلو میگردانند که بر زیان عربی چهچهه میگویند و طرب انگیز هم باشد و مناسب مجالس لهو و لعب هم باشد این حرام است و موسیقی به یک تعریف ترکیب اصوات است له نحوی که خوش آیند باشد ؛ لذا اگر مناسب مجالس لهو و لعب باشد حرام است .(1)
مستثنیات موسیقی و غنا
استثنائات از حرمت غناء در تاریخ
برای نشاط بخشیدن به هنگام انجام کارهای مشکل ، آن گونه که در تاریخ اسلام در مسئلۀ حفر خندق آمده یا اشعاری که « انجشه » به هنگام حرکت قافله به سوی مکه در حجه الوداع برای تحریک شتران میخوانده است؛ اما آنچه امروز در میان «صوفیه» معمول است که انواع آلات طرب را در این زمینه به کار میبرند حرام است .
آنچه را قرطبی به صورت استثناء بیان کرده از قبیل : خواندن «حدی» (آواز مخصوص) برای شتران یا اشعار مخصوصی که مسلمانان با آهنگ به هنگام حفر خندق میخواندند ، به احتمال قوی اصلاً غنا نبوده و نیست و شبیه اشعاری است که گروهی با آهنگ مخصوص در راهپیماییها یا مجالس جشن و عزاداری مذهبی میخوانند .
ذکر این نکته لازم است که گاه برای غنا دو معنی ذکر میشود : « معنی عام» و « معنی خاص» .
1- 1- جامع المسائل ، مسائل جدید از دیدگاه علماء و مراجع تقلید ، ج1 ، ص 47-48 .