بر کرانه غدیر صفحه 1709

2 مؤلف کتاب دیگری به نام غدیر پیوند ناگسستنی رسالت و امامت دارد، که بخشی از این کتاب با بخش

داستان غدیر در اسلام آن کتاب یکی است.

85 الدرایه فی حدیث الولایه 17 جزء (عربی، خطی) مسعود بن ناصر سجستانی (ابوسعید، رکاب) م 477 ق. نهج الایمان (علی بن یوسف، ابن جبیر، نسخه ی خطی). مناقب آل أبی طالب (ابن شهر آشوب) ج 3 ص 25 اقبال الاعمال ص 453 455 457 الیقین (سید بن طاووس) ص 95 و 168 ب 28 بحار ج 37 ص 126 130 133 157 اثبات الهداه ج 1 ص 36 الذریعه ج 8 ص 56 ش 168 و ج 25 ص 143 در شماره ی 830 الغدیر ج 1 ص 155 ش 11 و ص 17 کتاب جمع آوری سندهای مؤلف در حدیث غدیر تا صد و بیست نفر از صحابه است. چنانکه سید بن طاووس تصریح نموده این کتاب جمع آوری احادیث پیامبر (صلی الله علیه و آله) در غدیر و دیگر فضایل امیرالمؤمنین (علیه السلام) در هفده جزء است و در آن اسناد، مؤلف تا صد و بیست نفر از صحابه را بیان نموده است. ولی خود سید در صفحه ی 457 گفته این کتاب در یک مجلد و بیست کراسه (جزوه) است!

در الغدیر فی التراث الاسلامی از معجم شیوخ سمعانی در حالات حسن بن یعقوب نیشابوری (ابوبکر) بیان نموده که این کتاب در جمع طرق حدیث من کنت مولاه فعلی مولاه است و نسخه ای از آن را به خط زیبای نامبرده (ابوبکر نیشابوری) دیده است.

نکات قابل توجه:

1 نامهای مختلفی برای این کتاب آمده است. سید بن طاووس در اقبال کلمه ی کتاب را به ابتدای این نام اضافه نموده و شیخ حر عاملی از این کتاب با نام کتاب الشجری

فی نص الغدیر یاد نموده است. این کتاب در معجم شیوخ سمعانی و موردی از الغدیر و موردی از بحار به نام کتاب الولایه آمده و در نهج الایمان (ابن جبیر) که نسخه ای خطی است نام أسماء ارواه خبر غدیر خم و بالاخره در الذریعه با نام الدرایه لحدیث الولایه آمده است و اما این نام انتخاب شده (الذرایه فی حدیث الولایه) که در کتاب الغدیر فی التراث الاسلامی نیزهمین آمده است، نامی است که سید بن طاووس در اقبال گفته و تصریح به نامگذاری مؤلف کتابش را به این نام نموده است و در باقی موارد چنین تصریحی نیست و یا اگر باشد کلام سید در این نوع موارد به علت دقت بیش از حد او بر دیگران مقدم است و کلمه ی کتاب را که سید در ابتدای این نام آورده ظاهراً جزو آن نیست.

همچنین مؤلف کتاب، در اکثر موارد با شهرت سجستانی و گاهی سجزی و در بعضی شجری و در یک مورد سجری آمده و نیز کنیه ی او در اکثرموارد ابوسعید و در اقبال ابو سعد است. لازم به ذکر است که در مناقب ابن شهر آشوب و بحار و اثبات الهداه و نهج الایمان لقب شجری آمده است و در الغدیر (علامه ی امینی) و نیز الغدیر فی التراث الاسلامی (سید عبدالعزیز طباطبائی) ص 99 ش 26 با اینکه نام سجستانی و سجزی بیان شده، ارجاع به مناقب داده اند، و این بیانگر این است که این دو محقق نام شجری را تصحیف یا اشتباه مؤلف و یا ناسخ از کلمه ی سجزی پنداشته اند!

نتیجه اینکه این دو نام ظاهراً یک مؤلف هستند و کتاب

نیز یک کتاب بیشتر نیست و نام سجستانی که در اکثر سجزی گفته شده برای مؤلف صحیح تر به نظر می رسد. در اینجا چند مورد را بیان می نمائیم: