ندای ولایت در دومین کنگره بین المللی غدیر صفحه 18

رسول خداصلی الله علیه وآله در این خطبه بر اندیشه‌های جاهلی درباره زن خط بطلان کشید و جایگاه ویژه‌ای برای آنان در جامعه بشری ترسیم کرد.

4. تبیین جایگاه قرآن

قرآن تنها معجزه جاودانه رسول اکرم‌صلی الله علیه وآله است و باید برای همیشه در جوامع بشری مورد توجه قرار گیرد و تأمین سعادت هر فرد و جامعه، به شیوه بهره‌گیری از رهنمود قرآنی بستگی دارد و رسول گرامی‌صلی الله علیه وآله در این بخش از خطبه خویش اهمّیت قرآن و نقش آن در بیمه کردن جامعه از هر گونه ضلالت و گمراهی را گوشزد فرمود.

گرچه با قراین دیگر می‌دانیم که رسول اکرم‌صلی الله علیه وآله در هر کجا سخن از قرآن به میان آورده، آن را قرین به اهل بیت‌علیهم السلام قرار داده و نشان داده است که روی آوردن به قرآن بدون پیروی از اهل بیت‌علیهم السلام که تبیین کننده قرآنند، امکان‌پذیر نیست و به تنهایی نمی‌تواند افراد و جامعه را از هرگونه انحراف بیمه کند.

ولی از آن‌جا که سیاست حاکمان اسلامی، بساط حکومت خود را بر مبنای مخالفت با اهل بیت‌علیهم السلام استوار ساخته بودند و دوام حکومت خود را در مبارزه با اهل بیت‌علیهم السلام می‌دانستند؛ همان‌گونه که امام سجادعلیه السلام وقتی به مروان گفت: شما که معترفید کسی از عثمان همانند علی‌علیه السلام دفاع نکرده، پس چرا او را در بالای منابر ناسزا می‌گویید؟ مروان پاسخ داد: «لا یستقیم الأمر إلّا بذلک؛ اساس حکومت ما به این امر بستگی دارد.» (33)

از این رو، مورخان و محدثان باتوجه به سیاست حاکمان وقت، نسبت به نقل قضیه اهل بیت‌علیهم السلام در کنار قرآن خودداری کرده‌اند، گرچه موارد متعددی که نقل شده برای اثبات قضیه کفایت می‌کند.

گفتنی است: در برخی از مصادر اهل سنت به جای «أهل بیتی» یعنی سفارش به اهل بیت جمله «و سنّتی» یعنی توصیه به سنّت، ذکر شده است.(34)

در این جا توجه به چند نکته ضروری است:

1. شکی نیست که این تغییر عبارت، متأثّر از سیاست غلط حاکمان جور می‌باشد که توان تحمل اهل بیت‌علیهم السلام را نداشته‌اند و با توجّه مردم به خاندان عصمت و طهارت‌علیهم السلام، موقعیت خود را در خطر می‌دیدند.

2. توصیه به کتاب و سنت، یعنی جمله «کتاب اللَّه و سنّتی» در روایاتی که سند آن از دیدگاه اهل سنّت صحیح باشد، وارد نشده است، همان‌گونه که حاکم نیشابوری از علمای بزرگ اهل سنت نیز می‌گوید: «ذکر الاعتصام بالسنّة فی هذه الخطبة غریب؛(35) ذکر تمسک به سنت در این خطبه از عرف روایی بعید است.» برخلاف توصیه به کتاب و اهل بیت‌علیهم السلام، یعنی «کتاب اللَّه وعترتی» که در صحیح مسلم و موارد متعدد دیگر با سندهای صحیح و غیر قابل انکار وارد شده است.