اصول و شاخصه های تمدن نبوی صفحه 14

فصل دوم: عوامل پیدایش، شکوفایی و گسترش تمدن نبوی

اشاره

در پیدایش، شکوفایی و اعتلای تمدن، علل و عواملی نقش دارند. برخی از

این علل و عوامل عبارتند از:

1. فطری بودن

سازگاری با طبیعت و ساختار آفرینش انسان و برآوردن نیازهای طبیعی و

فطری او، شرط اصلی اثرگذاری و نفوذ یک دین در وی است؛ زیرا در غیر این

صورت، آموزه های آن دین عملی نخواهد شد و نقش و جایگاه خود را در

رساندن انسان به سعادت و خوش بختی از دست خواهد داد. آموزه های

وحیانی اسلام با فطرت و سرشت الهی انسان هماهنگ است. ازاین رو، هر

ملتی با هر نژاد، فرهنگ و فرقه ای آن را با ویژگی های فطری خود سازگار

می یابد و به راحتی آن را می پذیرد. بر همین اساس، اسلام توانست در مدت

بسیار کوتاهی از محدوده جزیره العرب فراتر رود و گلبانگ توحید را در

سراسر جهان طنین افکن سازد. خداوند در آیه ای از قرآن کریم به این ویژگی

این گونه اشاره می کند:

فَأَقِمْ وَجْهَکَ لِلدِّینِ حَنیفًا فِطْرَتَ اللّهِ الَّتی فَطَرَ النّاسَ عَلَیْها لا تَبْدیلَ لِخَلْقِ

اللّهِ ذلِکَ الدِّینُ الْقَیِّمُ. (روم: 30)

پس روی [دل] خود را به آیین پاک پروردگار متوجه کن. این فطرتی

است که خداوند انسان را بر آن آفریده است. در آفرینش خدا دگرگونی

نیست. این است دین و آیین محکم و استوار.