اصول و شاخصه های تمدن نبوی صفحه 23

خدا می بیند. (1) این ویژگی، از مهم ترین ویژگی های مدیریت اسلامی است و به

امنیت در جامعه و برقراری آسایش روحی و روانی در فرد و جامعه می انجامد.

انتقادپذیری، قاطعیت، قدرت تصمیم گیری، نظم و انضباط، مشورت و

دیگر ویژگی هایی که برای مدیریت لازم و ضروری است، به روشنی در

آموزه ها و رفتار و سیره پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله دیده می شود که در ادامه به بررسی آنها

خواهیم پرداخت.

7. هدایت گری و ارشاد

این دو واژه اگر چه از نظر مفهوم با هم متفاوتند، ولی نتایج یکسانی دارند.

خداوند متعال در آیات قرآن، پیامبر اعظم صلی الله علیه و آله را به هدایت و انذار سفارش

می کند و در آیه ای می فرماید: «ای در بستر آرمیده! برخیز و انذار کن و

پروردگارت را بزرگ شمار.» (مدثر: 1 _ 3) و در آیه ای دیگر این گونه پیامبر را

امر می کند: «پس به اسلام دعوت و استقامت کن؛ آن گونه که به آن مأمور

شده ای و از خواست مردم پیروی مکن.» (شورا: 15) و در آیه ای دیگر

می خوانیم: «ای پیامبر! ما تو را به عنوان شاهد و گواه، بشارت دهنده و

بیم دهنده و دعوت کننده به سوی خدا به فرمان او و نیز چراغی روشنی بخش

قرار دادیم.» (احزاب: 45 و 46). خداوند در این آیات و آیات مانند آن تکلیف

و رسالت دعوت و تبلیغ را به پیامبر سپرده و به آن بزرگوار دستور داده است

برای تحقق این هدف، از روش جدال احسن و موعظه حسنه و حکمت بهره

برد. دعوت پیامبر، نخست جنبه پنهانی داشت و سپس آشکار شد. سپس آن

حضرت به منظور گسترش اسلام و حفظ آن به مدینه هجرت کرد و دولت اسلامی را در آن شهر بنیان نهاد و آن گاه که خداوند هدایت و ارشاد مردم از راه