اصول و شاخصه های تمدن نبوی صفحه 32

این کره خاکی هست، مسخر او و به منظور برآوردن نیازهای اوست. (1) البته

خداوند افزون بر این همه شأن و منزلت و مقام معنوی، بار سنگین امانت الهی

را بر دوش وی نهاده است. (2) پس بایسته است او برای حفظ این امانت الهی،

همه توان و نیروهای مادی و معنوی خویش را به کار گیرد، شأن و منزلت

حقیقی خود را بشناسد و برای رسیدن به تکامل همه جانبه، بر اساس آموزه های الهی گام بردارد تا دچار زیان نشود و گوهر ارزشمند انسانی را از

دست ندهد. انسان باید برای رسیدن به مقام های والای انسانی، موانع را از سر

راه بردارد و خود را از بند بندگی غیر خدا برهاند؛ زیرا خداوند، او را آزاد

آفریده است. اکنون باید بررسی کرد آزادی انسان که در آموزه های نبوی

مطرح شده و از مهم ترین ویژگی های حقیقی تمدن اوست، به چه معناست.

از دیدگاه قرآن کریم، آزادی، اسیر انسان هایی مانند خود نبودن است که

آن اسارت، نتیجه برگزیدن غیر خدا به دوستی و ولایت است. خداوند در

قرآن کریم، آزادی را ارمغان بزرگ وحی و رسالت رسول خدا صلی الله علیه و آله می داند و

در آیه ای با صراحت در این باره می فرماید:

مؤمنان، آنانند که از فرستاده [خدا]، پیامبر امّی پیروی می کنند؛ پیامبری که

ویژگی هایش را در تورات و انجیلی می یابند که نزدشان است. آنها را به

معروف امر می کند و از منکر باز می دارد؛ اشیای پاکیزه را برای آنان حلال

می شمرد و ناپاکی ها را تحریم می کند و بارهای سنگین و زنجیرهایی را که

بر آنان بود، [از دوش و گردنشان ]برمی دارد. (اعراف: 157)