اصول و شاخصه های تمدن نبوی صفحه 33

خداوند در قرآن، اسارت انسان در قیدوبندها را نتیجه برگزیدن راه کفر و

پیروی از غیر حق و غیر خدا می داند و می فرماید: «آنان کسانی هستند که به

پروردگارشان کافر شده اند و غل و زنجیرها در گردنشان است.» (رعد: 5) و

در آیه ای دیگر می فرماید:

خداوند، ولیّ و سرپرست کسانی است که ایمان آوردند. [همو] آنها را

از تاریکی ها به سوی نور بیرون می برد. ولی کسانی که کافر شدند،

[در حقیقت]، اولیای آنها [اهل] طاغوتند که آنها را از نور به تاریکی ها

می کشانند. (بقره: 257)

در حقیقت، بندگی خدا، آزادی از غیر خدا و بندگی و اسارت طاغوت،

نتیجه کفر و ایمان نداشتن به وحدانیت خدا و فرستادگان اوست. رسول

گرامی اسلام می فرماید:

خداوند متعال هر روز می فرماید: «من پروردگار عزیز شما هستم. پس هر

که خواهان عزت دو جهان است، باید از خدای عزیز اطاعت کند». (1)

آن حضرت در بیانی دیگر، ضرورت عزت مؤمنان را این گونه یاد آور

می شود: «هرکس آزادانه خواری را بپذیرد، از ما نیست»؛ (2) یعنی عزت و

سربلندی دنیا و آخرت فقط در گرو اطاعت از خداوند است. گفتنی است

قیام هایی که در طول تاریخ بر مبنای این اندیشه شکل گرفتند، به پیروزی و

سرافرازی مسلمانان انجامیدند و در مقابل، با افول این بینش، تمدن اسلامی دچار

انحطاط فکری و فرهنگی شد که این انحطاط بر دیگر جنبه ها نیز اثر گذاشت.