اصول و شاخصه های تمدن نبوی صفحه 35

آنان با معنویت همراه می شود. پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله، درباره توکل به خدا و اعتماد و

اتکا به او می فرماید: «هر کس به خدا توکل کند، خداوند، روزی او را کفایت

می کند و از جایی که گمان نمی برد، به او روزی می دهد.» (1) البته توکل نباید

بهانه ای برای تنبلی و تن پروری شود، بلکه باید با کوشش و فعالیت های

اقتصادی برای کسب معاش همراه باشد. نقل است روزی رسول خدا صلی الله علیه و آله به

گروهی برخورد که بی کار نشسته بودند. از آنان پرسید: «شما چه کاره اید؟»

گفتند: یا رسول اللّه! ما توکل کنندگانیم. [کاری نمی کنیم، بلکه فقط به خدا توکل می کنیم. حضرت با شنیدن این سخن آنها فرمود: «نه، شما سربار

جامعه هستید.» (2) رسول خدا صلی الله علیه و آله کار و تلاش را همراه با توکل به خدا، لازمه

زندگی می داند.

همچنین آن بزرگوار دعا را موجب جلب رحمت الهی می داند و

می فرماید: «دعا کردن را هنگام رقت قلب غنیمت شمرید که رقت قلب،

رحمت است.» (3) ایشان در کلام دیگری فرمود: «هر کس دوست دارد خداوند

هنگام سختی ها و گرفتاری ها دعایش را مستجاب کند، در هنگام آسایش،

بسیار دعا کند.» (4) به عقیده رسول خدا صلی الله علیه و آله، دعا کردن و استجابت آن در درگاه

1- . کنزالعمال، ج 3، ص 103، ح 5693.
2- . ابی عبدالله ابن ماجه، سنن ابن ماجه، دار احیاء التراث العربی، ج 2، ص 1170، ح 3538.
3- . محمدباقر مجلسی، بحارالانوار، بیروت، مؤسسه الوفا، 1403 ه_ . ق، چ 6، ج 93، ص 359، ح 17.
4- . محمدباقر مجلسی، بحارالانوار، بیروت، مؤسسه الوفا، 1403 ه_ . ق، چ 6، ج 93، ص 359، ح 17.