- پیش گفتار 1
- 2. ضرورت و هدف ها 5
- فصل اول: کلیات 5
- 1.تبیین موضوع 5
- 5. مفهوم شناسی 6
- 3. پیشینه موضوع 6
- 4. پرسش های پژوهش 6
- الف) اصل و شاخصه 6
- ب) تمدن 7
- ج) رابطه تمدن و فرهنگ 10
- د) تمدن نبوی 12
- 1. فطری بودن 14
- فصل دوم: عوامل پیدایش، شکوفایی و گسترش تمدن نبوی 14
- اشاره 14
- 2. جامع بودن 15
- 3. سهولت و سماحت 17
- 4. تأکید بر خردورزی و تعقل 18
- 5. دانش اندوزی و اهتمام به پیشرفت علمی 20
- 6 . تأکید بر برنامه ریزی و مدیریت صحیح 21
- 7. هدایت گری و ارشاد 23
- 8 . نقش تاریخی قرآن کریم 25
- اشاره 28
- 1. خداباوری و احیای فطرت توحیدی 28
- فصل سوم: اصول و شاخصه های فرهنگی تمدن نبوی 28
- 2. کرامت انسان و رهایی از وابستگی های مادی 31
- 3. معنویت گرایی در زندگی 34
- 4. استفاده از فن آوری برای گسترش تمدن 36
- 5. گسترش خردگرایی و پیراستن اندیشه ها از موهوم ها و خرافه ها 38
- 6. جامع نگری و اعتدال گرایی در ارزش های اخلاقی 43
- اشاره 47
- 1. حاکمیت ولایت الهی و خلافت منصوصه 47
- فصل چهارم: اصول و شاخصه های سیاسی تمدن نبوی 47
- 2. برابری 49
- 3. تحقق وحدت عمومی بر اساس آرمان های الهی 51
- 4. آینده نگری سیاسی 53
- 5. استکبارستیزی و نفی سلطه گری و سلطه پذیری 57
- 6 . شایسته سالاری 58
- 7. مسئولیت همگانی 62
- 8 . نظارت عمومی 64
- 9. مقبولیت و اقتدار نظام سیاسی 65
- 10. شورا و مشورت 68
- 11. صلح گرایی و پای بندی به پیمان های سیاسی _ اجتماعی 70
- 12. اندیشه سیاسی جهانی (جهانی بودن اسلام) 72
- 13. تولی و تبرّی 73
- 1. ثروت؛ دست مایه ای برای طاعت و بندگی 76
- اشاره 76
- فصل پنجم: اصول و شاخصه های اقتصادی تمدن نبوی 76
- 2. کوشش برای رفع فاصله های طبقاتی 79
- 3. تأکید بر کار و کوشش 80
- 4. توزیع عادلانه ثروت و درآمد 82
- 5. مبارزه با روابط ناسالم اقتصادی 84
- الف) کلاه برداری 84
- اشاره 84
- ب) ربا 85
- د) رشوه خواری 88
- ج) کم فروشی 88
- ه_ ) احتکار 89
- 6 . سفارش به کمک رسانی به نظام اسلامی (واجب و مستحب) 89
- 7. توجه به آبادانی و اعتلای سرزمین اسلامی 93
- 8 . تشویق به فعالیت های اقتصادی بر اساس صلاحیت ها 95
- 9. رعایت حریم مالکیت های خصوصی و عمومی 97
- 10. اعتدال در مصرف و پرهیز از اسراف و تبذیر 99
- 1. تحکیم روابط اجتماعی بر محور ایمان 101
- فصل ششم: اصول و شاخصه های اجتماعی تمدن نبوی 101
- اشاره 101
- 2. همکاری در امور خیر 103
- 3. مسجد، جایگاه تقویت روابط و فعالیت های اجتماعی 104
- 4. استحکام پایه های خانواده و تأکید بر نقش محوری خانواده و حفظ حریم 106
- 5. گذشت و چشم پوشی، زمینه بهبود روابط اجتماعی 110
- 6. پیش گیری از گسترش فساد و جرم های اجتماعی و برخورد با عوامل آن 114
- 7. تحقق عدالت اجتماعی 115
- 8 . اعتماد عمومی 118
- سخن پایانی 119
- کتاب نامه 120
رسول اکرم صلی الله علیه و آله است. آن حضرت نه تنها خود در همه امور شخصی و
اجتماعی آینده نگر بود و در همه تصمیم گیری ها به این امر توجه ویژه داشت، بلکه همواره در این زمینه به پیروان خویش نیز سفارش و تأکید می کرد که
هیچ گاه بدون عاقبت اندیشی تصمیمی نگیرند. آن حضرت در سفارشی عام و
فراگیر به پیروانش می فرماید:
هرگاه برای انجام کاری تصمیم گرفتی، در عاقبت آن بیندیش. پس اگر در
انجام آن خیر بود، آن را دنبال کن و اگر شر یا گمراهی بود، از آن بپرهیز. (1)
در سیره عملی رسول خدا صلی الله علیه و آله موارد بسیاری از این دوراندیشی را
می توان دید. تعیین جانشین و ولی در نخستین روزهای رسالت الهی اش و
تأکید فراوان در شرایط گوناگون بر این امر و امضای صلح نامه های گوناگون با
قبایل، اعم از مشرکان و یهودیان و دست یابی مسلمانان به منافع فراوان
سیاسی و اجتماعی در نتیجه عقد این صلح نامه ها، نشان دهنده درک سیاسی
بالا و تدبیر الهی آن حضرت در زمینه سنجش عواقب امور است و بیان گر آن
است که ایشان در همه موارد دوراندیش و آینده نگر بود. منطق عملی
پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله بر اندیشه و دوراندیشی استوار بود. علامه طبرسی نویسنده
کتاب مکارم الاخلاق در این باره می نویسد:
پیامبر پیوسته اندوهگین بود. هماره می اندیشید و جز به نیاز سخن
نمی گفت و بسیار سکوت می کرد. علی علیه السلام [در این باره ]می فرماید:
«سکوت آن حضرت بر چهار چیز بود: بردباری، دوراندیشی،
1- . شیخ صدوق، من لایحضره الفقیه، تصحیح: علی اکبر غفاری، قم، منشورات جامعه مدرسین، چ 2، ج 4، صص 410 و 411.